Akbank Sanat

AKBANK 7.KISA FİLM FESTİVALİ

2011-03-01T05:20:00.000-08:00

AKBANK 7. KISA FİLM FESTİVALİ BAŞLIYOR!

Akbank 7. Kısa Film Festivali 7 Mart Pazartesi 2011 tarihinde kısa filmler, atölye çalışmaları ve söyleşilerle dolu keyifli bir programla başlıyor.

Festival’e başvuran 430 filmin arasından oluşturulan yarışma ve yarışma dışı bölümlerin yanı sıra; Festival’in “ULUSLARARASI BÖLÜMÜ’’nde Almanya, İsrail, Yunanistan, Avustralya, İngiltere, Finlandiya, İran, ABD, Kanada, Brezilya, Singapur, İsveç ve İspanya’dan gelen bol ödüllü kısa filmler sinemaseverlerle buluşacak.

Festivalin “DENEYİMLER” bölümü, kısa film alanında yapımcılık, yönetmenlik, senaristlik ve oyunculuk yapmış çok yönlü ve yetenekli bir ismi Karine Blanc’ı konuk ediyor. Paris'te yaşayan sanatçının Festival kapsamında üç kısa filmi gösterilirken, ayrıca sanatçının deneyimlerini aktaracağı bir de söyleşi gerçekleştirilecek.

Festivalin “KISADAN UZUNA” bölümü ise; Seyfi Teoman'a ayrıldı.Kısa filmle başlayan ve uzun metraj filmlerle sinema serüvenlerine devam eden genç ve başarılı yönetmenin “Apartman” adlı kısa filminin yanı sıra, ilk uzun metraj filmi “Tatil Kitabı” da Akbank 7. Kısa Film Festivali kapsamında seyircilerle buluşacak. Ayrıca “Kısadan Uzuna” başlıklı söyleşide Seyfi Teoman sinema serüvenini kısa filmcilerle paylaşacak.

Sinemaseverler, Festival’in “BELGESEL SİNEMA” bölümünde ise, çektiği filmlerle önemli başarılara imza atmış Pelin Esmer’in“Oyun”ve “Koleksiyoncu” isimli belgesellerini izleme imkanı bulacak. Ayrıca Pelin Esmer, belgesel serüvenini Akbank Sanat’ta gerçekleştirilecek bir söyleşiyle kısa filmcilere aktaracak.

“CANLANDIRMA KISALAR” bölümünde, festival komitesinin davet ettiği ve önemli ödüllere sahip; Finlandiya, Türkiye, Polonya, İspanya, Srilanka, İsveç, Almanya, Japonya ve Litvanya' dan 16 canlandırma kısa film örneği yer alıyor.

“ÖZEL GÖSTERİM” bölümünde ise Murat Şeker imzalı "Türk Gibi Başla Alman Gibi Bitir" ve Serkan Yıldırım'ın yönetmenliğini yaptığı "Ellerdeki Zaman" filmleri izleyicilerle paylaşılacak.

Akbank 7. Kısa Film Festivali jürisi, her yıl olduğu gibi bu yıl da üç farklı kategoriden oluşuyor. Festivalin, 286 filmin başvurduğu “Festival Kısaları” bölümüne katılan eserler; Kadir Has Üniversitesi Öğretim Görevlisi Melis Behlil, yönetmen Murat Şeker, yönetmen Melisa Önel’den oluşan ön eleme jüri kurulu tarafından değerlendirildi.

Festivalin “En İyi Kurmaca Film”ini belirleyecek Kurmaca Kategorisi Jüri Kurulu; fotoğraf sanatçısı ve yönetmen Ebru Ceylan, oyuncu Lale Mansur, yönetmen Seyfi Teoman, Kadir Has Üniversitesi Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Hasan Bülent Kahraman ve Akbank Sanat Müdürü Derya Bigalı'dan oluşuyor.

“En İyi Belgesel Film”i belirleyecek Belgesel Kategorisi Jüri Kurulu’nda ise; bu yıl yönetmen Pelin Esmer, yönetmen Selim Evci,yönetmen Mehmet Eryılmaz, İz Tv kurucularından yapımcı ve yönetmen Vedat Atasoy ve Akbank Sanat Müdürü Derya Bigalı yer alıyor.

Jüri kurullarının festival sürerken yapacakları değerlendirmenin ardından, Festival’in ödül töreni sırasında “En İyi Kurmaca Film” 8.000 TL, “En İyi Belgesel Film” 8.000 TLile ödüllendirilecek.

21 ülkeden 92 film, söyleşiler ve atölye çalışmalarının yer alacağı Akbank 7. Kısa Film Festivali’nin 10 gün boyunca herkese kapısı açık olacak ve tüm etkinlikler ücretsiz olarak Akbank Sanat'ta izlenebilecek. Ayrıca Festival boyunca bütün filmler Akbank Sanat’ın kafesinde eş zamanlı olarak gösterilecek.

Akbank 7. Kısa Film Festivali hakkında daha detaylı bilgi almak için www.akbankkisafilm.com ve www.akbanksanat.com adreslerini ziyaret edebilirsiniz.

Etkinliklerle ilgili ayrıntılı bilgi ve daha fazla görsel için:

Strateji Tanıtım Burcu Çelik burcuc@strateji.com 0212 275 01 45 Dahili: 16

Strateji Tanıtım Hacer Kalay hacerk@strateji.com 0212 275 01 45 Dahili:18

1990-2010 Sun-ra Arkestra İstanbul’da

2010-11-10T01:08:00.000-08:00

Sinan Odabaşı

Sun-ra Arkestra grubuna, 20. Akbank Caz Festivali kapsamında İstanbul'da bulundukları birkaç gün boyunca çevirmenlik ve eski tabirle mihmandarlık yaptım. Bu "big band"in 1 Ekim Günü CRR Konser Salonu'ndaki konserinin tarihsel önemi, yalnızca Akbank Caz Festivaliyle sınırlı değildi. Bu konser aynı zamanda İstanbul'un, özellikle Beyoğlu civarında toplanmış bulunan müzikal alanın son 20 yıl içerisinde geçirdiği büyük dönüşüm açısından simgesel bir öneme sahipti; hem CRR'deki konser, hem de genel olarak Arkestra'nın 2010 güzündeki İstanbul seferi. Bu simgesel önem Arkestra'nın, birçok insanın Babylon'un duvarındaki posterden haberdar olduğu, kimilerinin de bu posterden anımsadığı, 1990 yılının Nisan ayındaki İstiklal Caddesi konserinden kaynaklanıyor.

Arkestra'nın İstanbul seferi, benim açımdan yorucu bir günle başladı. Grubun üyeleri İstanbul'a aynı günde ancak, çeşitli yerlerden ve çeşitli uçaklarla geldiler. Rehber ve çevirmenleri olarak da benim ilk görevim 30 Eylül Perşembe Günü, sabah dokuzdan akşam altıya kadar 4-5 defa havalimanına gidip gelmem oldu. Grup üyelerinin Yeşilköy'den Beyoğlu'na transferleri, grubun lideri Marshall Allen ve arkadaşının, gümrükten geçerken birbirlerini kaybetmeleri gibi küçük bir sorun dışında, her zamanki gibi devam ediyordu. Grupta alto saksafon çalan Knoel Scott'un, uçağının inmesinin üzerinden bir buçuk saat geçmiş olmasına rağmen, gümrük kapısından çıkmayışı ise beni endişelendirmeye başlamıştı. Grubun Alman menajerini aramam üzerine, son derece rahat bir ses tonuyla aldığım, "muhtemelen yanında vize parası yoktur, o yüzden geçemiyordur" yanıtı, beni rahatlamak bir yana, daha da endişelendirdi. İki saate yakın bir süredir Knoel'i beklemekte ve artık bir şekilde gümrük bölgesine girmem gerektiğini düşünmeye başladıktan sonra, Knoel çıkageldi. Merakla sordum, yolunda gitmeyen bir şey mi oldu diye. "You damn' right something went wrong" diye yanıtlayarak anlatmaya başladı. Gerçekten de, yanında vize parası yokmuş ve bir ABD vatandaşı olarak vize ödemesi gerektiğini bilmiyormuş. İmdadına, kendisi gibi sırada bekleyen bir başka yolcu yetişmiş, 20 ABD doları (yani vize ücreti) karşılığında bir CD'sini satın almış. Günün ilerleyen saatlerinde Knoel Scott'un, tamamı kendi bestelerinden oluşan ve Alaska'da kaydedilen bu albümünden, biraz da dayatma yoluyla, ben de bir tane satın aldım; kendilerini havalimanında beklemiş olmam, bana bir miktar indirim yapmalarını da sağladı.

Aslında bu durum, ilginç bir caz anekdotu olmasının ötesinde, göz ardı edilmemesi gereken bir gerçekliğe de işaret ediyor. Avukatlar, öğretmenler, banka memurları gibi birçok meslekte de olduğu üzere, dünyadaki müzisyenlerin küçük bir azınlığı kayda değer bir zenginliğe sahipken, baskın çoğunluk ise ailelerine bakmaya, faturalarını ödemeye ve karınlarını doyurmaya çalışıyor. Bu işi yaptığım yıllar boyunca, turnelerde cebinde son derece mütevazı miktarlarda parayla gezen birçok müzisyene rastladığımı da rahatlıkla söyleyebilirim. Arkestra üyelerinin de durumu farklı değil. Grubun lideri ve 86 yaşını sürmekte olan büyük müzisyen Marshall Allen, ABD'nin Philadelphia kentinde bulunan ve Arkestra üyelerinin de bir kısmının yaşamlarını sürdürdüğü "Müzik evi" nin, neredeyse bütün masraflarını karşılamayı üstlenmiş. Bana bu bilgileri aktaran Allen'in arkadaşı Cornelia, bir süredir evin damının aktığını ve gerekli tamiratları bir türlü yapamadıklarını söyledi.

İstanbul'da oldukları ilk gün dinlenen Arkestra üyeleri, ikinci gün farklı gruplar halinde, otellerinin civarında bulunan müzik dükkânlarını ve Kapalı Çarşı'yı gezdiler. Grubun 1990 İstanbul kadrosunda da yer alan ve meşhur posterdeki rastalı saçlarıyla dikkat çeken, aynı zamanda grubun en konuşkan üyesi olan Brezilyalı Elson Nascimiento-Pele ile aynı soyadına sahip!- Senegalli müslüman arkadaşlarına seccade alması da, dünyanın küçük bir yer olduğuna dair güzel bir örnek oldu.

Aynı zamanda oldukça konuşkan bir insan olan Elson bu özelliğini, Asmalımescit yöresinde dolaşırken her şeyin ne kadar da değiştiği ve geliştiği yönündeki izlenimlerini uzun uzadıya anlatırken kanıtlamıştı. Asmalımescit mahallesinin Babylon öncesi ve sonrası olarak bir ayrıma tabi tutulabilecek bir yakın tarihi olduğu, en azından bundan 11 yıl önce Babylon'un kuruluşunun bu tarihte önemli bir dönüm noktası olduğu herkesin malumu. Benim dikkatimi çeken bir değişim de, Arkestra'nın 1990 konseri fotoğraflarına biraz dikkatle bakıldığında fark edilebilmekte. Konser kamyonunu takip eden kalabalığa bakıldığında, belirgin bir erkek nüfus yoğunluğu göze çarpıyor. Bugünlerde Beyoğlu'nda, Türkiye'nin bu önemli kültür-sanat bölgesinde yürüyenlere, konserlere gidenlere bakıldığında ise, kadın-erkek oranının önemli ölçüde dengelendiği görülebiliyor.

Arkestra'nın İstanbul seyahatinin müzikal açıdan değerlendirilmesini, konserlere gelen dinleyicilere bırakıyorum. Bu konuda aktarmak istediğim not, CRR'deki konserden ziyade, iki gece üst üste Babylon Nublu'da gerçekleştirdikleri "jam session"larla ilgili. Özellikle ilk gece, hafta içi olmasına ve daha önceden duyurusu yapılmamasına rağmen, kalabalık bir dinleyici grubunun toplanması etkileyiciydi. İkinci gece, yani CRR konserini takip eden gece ise zaten salon tıklım tıklımdı. Daha etkileyici olan ise, özellikle CRR konserinden sonraki ikinci "Jam"de, çalmayı ancak, saat 03.00'ü geçtikten sonra ve dönüş için havalimanında olmaları gereken saate 4-5 saat kala bırakmalarıydı. Ben de çok yorulmuştum, ancak genç-yaşlı müzisyenlerin bu enerjileri karşısında bu yorgunluğu pek hissetmediğimi söyleyebilirim. Bir not da yeni çehresine bürünen Babylon Nublu ile ilgili olsun. Sun-ra Arkestra üyelerinin "jam session"ları için toplanan ilgili ve kalabalık dinleyici kitlesi, iyi müzik dinlemek isteyen ancak bilet almaya her zaman parası olmayan müzikseverler için, bu tarz ücretsiz etkinliklerin iyi bir seçenek olabileceğini gösteriyor. Tam da Asmalımescit gece hayatına müzikten ziyade, değil oturmanın, zaman zaman yürümenin bile zorlaştığı bir izdihamın hâkim olmaya başladığı günümüzde, gerek müzikseverler, gerekse organizatörler tarafından es geçilmemesi gereken bir seçenek.

DOMINIQUE

2010-10-07T01:46:00.000-07:00

Olgay Karagöz

İstanbul'un Ritmi (Rhythm of İstanbul) sergisi Akbank Sanat'ta açıldı. Küratörlüğünü Gisela Winkelhofer'in yaptığı sergi altı uluslararası medya sanatçısını biraraya getiriyor. Akbank Caz Festival'nin 20. yıldönümüne paralel olarak düzenlenen sergide ritim, ses ve ışık ögelerini kullanan çalışmalar dikkat çekiyor. Serginin giriş katında bulunan "Dominique", aynı isimli dansçının simule edildiği, farklı dans figürlerini izlediğiniz, boyutu ve akışkanlığı hissettiren, performansçının hareketlerinin lazerle yansıtıldığı bir ışık heykel. Çalışmanın sahibi Stephan Reusse ile İstanbul, "Dominique" ve sanat-teknoloji ilişkisi üzerine kısa bir görüşme yaptık.

Olgay Karagöz: "İstanbul'un Ritmi" sergisi için geldiğiniz İstanbul'u nasıl buldunuz, ritmi hissedebildiniz mi?

Stephan Reusse: İstanbul'a daha önce bir kaç sefer gelmiştim. Her gelişinizde algıladığınız değişim inanılmaz, burası gerçekten değişimin hiç durmadığı bir şehir. İstanbul'un diğer metropollerele karşılaştırılamayacak kadar kendine özgü ve özel bir ritmi olduğunu düşünüyorum. Şehirden muazzam bir büyü ve iyimserlik fışkırıyor, sokaklardaki enerjiyi hissedebiliyorsunuz. Bu enerji potansiyeli sanatsal yaratıcı süreçlerin ortaya çıkabilmesi için çok ilham verici.

O.K: Çalışmanıza adını veren "Dominique" kimdir ve bu çalışmadaki rolü nedir?

S.R: Dominique Mercy bir dansçı ve aynı zamanda Pina Bausch dans topluluğunun sanat yönetmeni. Dominique ile birlikte performatif bir ışık-heykelin ve dansın biraraya geldiği bir kareografi hazırlamıştık. Bu sergide yer alan çalışma, performansçının hareketli hatlarının lazerle yansıtıldığı bir ışık heykel. Dansçının hareketleri müziği simule ediyor ve belirsiz hatıraların uyanık kalmasını sağlıyor. Zaten çoğu çalışmamda ikonlar ve bellek görüntüleri üzerinde duruyorum.

O.K: "Dominique" izleyici üzerinde nasıl bir etki bırakıyor?

S.R: Bu bir simulasyon. Gördüklerimiz, gördüğümüz anda bir anıya dönüşür. Belleğimiz bu görsel bilgileri gerçek simgelerle özdeşleştirir, deneyimlerine dayanarak bir resim ortaya çıkarır. Çizgilerden kalan izler, kısmen soyut simgeselliklerinde belleğimize gerçekmiş gibi yansır.

O.K: Çalışmalarınızda teknoloji ve sanatın nasıl bir ilişkisi var?

S.R: "Dominique" bir ışık heykel olmak zorunda. Bu fikir için teknik olanakların gelişmiş olması gerekiyor. Teknoloji bir taraftan kendi yolunda ilerlerken diğer taraftan medya sanatlarına nüfuz ederek onun gelişmesini ve değişmesini hızlandırıyor. Teknikerlerin ve bilişimle uğraşanların birlikte çalışması sanat yapıtının ortaya çıkma sürecinin bir parçası haline geldi. Bir objeye farklı şekilde yaklaşan, birbirleriyle iletişim halindeki farklı elemanların biraraya geldiği kollektif bir çalışma ortaya çıkıyor. Teknoloji aşamalarındaki düşünce biçimleri, ortak görüntüyü bulma süreçlerinde bir soyutlama olarak ortaya çıkıyor. Vektörizasyon-bu teknik daha az pikselli görüntüden çok farklı- imajlara tek ve yeni bir dil katıyor. Teknoloji transferleriyle sanatçının algısı ve sanatı yaratım süreçleri de değişiyor. Medya sanatları için çok geniş imkanlar var önümüzde.

6 Ekim 2010 tarihli Birgün Gazetesi'nde yayımlanmıştır.

Swing, Surman and Caprices open Akbank Jazz Festival’s 20th year

2010-09-30T04:44:00.000-07:00

Alexandra Ivanoff

The Count Basie Orchestra, led by Dennis Mackrel, presented the opening concert of the 20th Akbank Jazz Festival on Sept. 23 at the Lütfi Kırdar Convention Center. İstanbul's Akbank Art Center is celebrating the 20th year of presenting its jazz festival, and this year offers a grand total of 68 events.

They range from big-name bands, such as Count Basie and Sun Ra, to films that feature jazz and even casual jazz brunches. In addition, there will be oddities like T-shirt and record label design workshops and, believe it or not, a jazz and chocolate pig-out with a designer chef at the helm. Stretching their horizons further, there will be a panel to focus on dance -- a first for the festival -- integrating jazz music and movement. "One, two; one, two, three, four" counted down the Count Basie Orchestra's leader, Denis Mackrel, and listeners were immediately thrown back in time to the glorious Swing Era, as the band plunged into the incredibly rich arrangements that defined decades of American jazz. This was the festival's opening concert on Sept. 23 in Lütfi Kırdar Convention Center. Count Basie's legend lives on with this band, and some of its current members actually played with him. I must admit, I was expecting something a bit musty and slow, designed for the senior set, but I was very wrong. This band was hip and sparkling as they totally infused this timeless music with modern energy, and the audience was happily snapping its fingers along with the music.
Mackrel told us about the gifted arrangers who set this music on paper for posterity: Frank Foster, Ernie Williams, Eddie Durham and Neal Hefti. The latter's "Li'l Darlin'" exemplified what Mackrel described as "their trademark of subtlety." Indeed, this down tempo tune's exceptionally wide wave of delayed syncopation is a classic of the kind of phlegmatic approach that signaled the next generation's genre of ice cube-cool jazz. More subtlety continued with mellifluous solos by saxophonists Marshall McDonald and Doug Lawrence; but the most subtle of all was pianist Tony Suggs' exquisite minimalism. He only played the bare essentials, strikingly well-chosen and, as a result, totally swinging.

John Surman's 'St. John Passion'

It had all the earmarks of a Bach Passion or a sacred Cantata: the drama, the recitative, the aria and the chorus's reflections and exclamations, all with an underlying tragic transparency. And in the most perfect of venues: Aya İrini. British composer/saxophonist John Surman's sublime original music was the festival's program for Sept. 24, with Surman himself on soprano and baritone saxes and the Trans4mation String Quartet and bassist Chris Laurence.

His sophisticated combination of classical stylings and jazz improvisation often showed an English countryside folk flavor that had a tinge of melancholy. But that convention was mixed with plenty of unconventionality, especially where his sax solos became whole-tone explorations, the bass' expressive and sometimes explosive responses, or the semi-organized chaos of his "Hubbub," which recalled the glorious traffic jam of Gershwin's "An American in Paris."

He also gleefully tipped his hat to his exposure in his student days to Turkish music, with "Leylek Gelmiş" (The Stork Has Come), with typically infectious rhythms and intense interwoven motives. His "Stone Flower" exploited a huge stylistic range in addition to painting a vivid picture of a boozy backroom scene with a brilliant sax exegesis that ended without warning.

But many of his compositions on this evening revealed a Baroque predilection: a bass ostinato, a chorale, a soaring aria for the soprano accompanied by throbbing strings, a fugue here and there and improvisations laced with appoggiaturas. From the opening moments of the strings' spooky overture, his music vividly captured a feeling of theatrical drama, articulating a single voice's expostulation and its immediate sensory reply within the emotional harmonic setting. Though it stands beautifully on its own, Surman's music, I imagined, might have included a giant pipe organ in that reverberant and ancient church, if only as a mightier sonic complement to St. John's blazing saxophone.

Paganini potpourri

Nineteenth century virtuoso violinist Niccolo Paganini wrote a suite of 24 Caprices for solo violin that are classic bravura showstoppers. The newly formed Paganini Trio of violinist Atilla Aldemir, pianist Sabri Tuluğ Tırpan and percussionist Burhan Öçal took some of it and arranged it for themselves, and included the oud, the bağlama and percussion instruments. For this concert in Aya İrini on Sept. 25, I suspect the reputation of Öçal's celebrated creative projects was the more powerful magnet, rather than Paganini, whose music decidedly doesn't fall into the jazz category. It was an interesting experiment but one that only partly succeeded in its attempts to form a new hybrid identity.

Taking the most famous theme, that of Caprice No. 24 (used by Brahms, Rachmaninoff and Fazıl Say), Tırpan's ambient noodlings, Öçal's oscillating oud and Aldemir's velvety viola stretched it into their own distinctive overture. They ran a nice gamut of stylistic approaches including Fats Waller, Latin, Gospel, Vince Guaraldi and their own. At best, they used Paganini's speed to their advantage as a joy ride; at worst, adding an inflexible pulse to the melody's need for give-and-take caused it to feel square.

The problem of balance continually dogged my satisfaction. The amplification system, from where I sat, favored the low end of the spectrum so that the drum and piano completely drowned out the violinist. Because I couldn't hear what Aldemir was doing much of the time, I lost the essence and the thrill of Paganini's music. Friends who sat in the balcony reported that they heard the violin and drum but not the piano. So why use amplification at all? I've heard small ensembles perform in Aya İrini acoustically many times and witnessed perfect balance. Without microphones and an engineer in control, musicians themselves instinctively regulate their own balance with each other.

Akbank 20.Caz Festivali’nden Usta Bir Bariton Geçti

2010-09-30T00:50:00.001-07:00

Yazı: Sami Kısaoğlu

Geçtiğimiz Cuma akşamı (24 Eylül) Akbank 20. Caz Festivali kapsamında Aya İrini Müzesi sahnesinde huzurlara gelen John Surman olasılıkla bu seneki festivalin en çok beklenen konserlerinden biriydi. O akşam Aya İrini Müzesini dolduran kalabalığı 90 dakika boyunca kimi zaman baritonuyla kimi zamansa sopranosu ile büyüleyen Surman parça aralarında yaptığı konuşmalarda İstanbul’a ve Aya İrini’ye olan hayranlığını sıklıkla dile getirdi. Ondört yıl önce Akbank 6. Caz Festivali’nde (1996) şarkıcı ve piyanist eşi Karin Krog, baterist John Marshall ve kontrbas müzisyeni Chris Laurance ile birlikte sahne alan Surman bu kez çok daha farklı bir proje ile huzurlara geldi. Trans4mation yaylı dörtlüsü ve eski dostu Chris Laurance’dan oluşan ekiple sahne alan Surman konser boyunca ECM’den çıkan Coruscating (2000) ve The Spaces in Between (2007) albümlerinden parçalar seslendirdi.

Aya İrini Müzesi sahnesinde izlediğimiz proje Surman’ın Trans4mation yaylı dörtlüsü ve Chris Laurance ile 10 yıllık birlikteliğinin bir ürünü. Tamamı Surman’ın bestelerinden oluşan oluşan konserde her ne kadar yaylılar soundu ön planda olsada, her notasında Surman’ın İskandinav folklorüne olan ilgisini inceden inceye hissedildiği bir konserdi. Konser boyunca Trans4mation yaylı dörtlüsü üyeleri The Spaces in Between albümünü notası notasına çalarken Surman yine yan yollarda dolaşıyor yeni patikalar keşfediyordu. Konserde yaylı sazların çalmış olduğu parçalardaki armonik düzen klasik dönem akor kurulumlarına ve cümle yapılarına göndermelerle bezeli olsada Surman bariton ve soprona saksofonlarda çaldığı sololarla bu klasik düzenin çok ötesinde geçiyordu.

Surman konser boyunca çaldığı soloların yanısıra yaptığı kısa konuşmalarla da dinleyicileri sıklıkla şaşırtmayı başardı. Surman, Leylek Geldi isimli parçanın anasonu öncesinde İstanbul’a ilk kez henüz öğrenci iken 1964 yılında geldiğini ve o zamandan beri Türk kültürüne hayranlık duyduğunu dile getirdi. Surman 10 dakikalık uzun bir soloya başlamadan önce Duke Ellington Orkestra’sında 45 yıl boyunca çalışmış olan Harry Carney’e (1910-74) içten bir selam göndermeyi de unutmadı. “Harry Carney’nin bariton saksofonda yaptıklarından sonra aslında biz ne söylesek ne yapsak yetersiz kalıyor. O baritonun en önemli ve yenilikçi isimlerinden biriydi.” Bu konuşmasında alçak gönüllülüğü elden bırakmayan Surman içinde 40 yıl kadar önce eleştirmenler benzer yorumlarda bulunmuştu. Uluslararası kariyerinin başında olduğu 1960’lı yıllarda Japonya’da bile adından söz ettirmeyi başaran Surman Japon eleştirmenlerce o zamanlarda “yeni cazın en önemli baritoncusu” olarak nitelendirilmişti. Alman caz eleştirmeni Joachim E. Berendt milyonlarca baskı yapmış Caz Kitabı Ragtime’dan Fusion ve Sonrasına isimli çalışmasında ise Surman ile ilgili olarak aşağıdaki satırlara yer veriyordu: “Serbest üsluba eğilimli müzisyenler arasında 1960’lı yıllarda uluslararası planda tanınan sadece iki baritoncu vardı: Sun Ra Arkestra’nın üyesi Pat Patrick ve Avrupa’da İngiliz John Surman”

Surman her ne kadar İstanbul performasında baritondan çok sopranosu ile bizi sevindirmiş olsada konser boyunca onun müzikal vizyonu fazlasıyla tanıma olanağı bulduk. O gece çaldığı sololarla Ada Avrupası ve İskandinav halk müziklerine birkez daha selam gönderen Surman, müzikal anlamda ne derece engin bir hayal gücüne sahip olduğunu da birkez daha kanıtlıyordu.

Akbank 20. Caz Festivali’nde Meraklı Bir İngiliz Beyefendisi: John Surman

2010-09-23T02:21:00.000-07:00

Caz müziği doğası gereği özellikle yirminci yüzyılın ikinci yarısından bu yana çok yönlü ve çok odaklı bir müzik ola gelmiştir. Bu çok yönlülük içinde çok az müzisyen John Surman kadar engin bir hayal gücüne sahip olmuş ve birbirlerinden farklı sesleri bir araya getirerek kendi sesinin bir parçası kılmıştır. Bir röportajında “kulaklarım büyük ölçüde Mingus, Shepp, Ornette, Rollins ve Coltrane’in yaptıklarına odaklanmıştı” diyen Surman ilerleyen yıllarda yaşlı kıtanın müzikal topografyası ve tarih çizgisinde ileri ve geri giderek birçok müzik türünü keşfetme fırsatı buldu. Surman 1970’li ve 80’li yıllar boyunca olabildiğine çok boyutlu ve katmanlı bir müzikal gelişim gösterdi. Ada Avrupası ve İskandinav halk müziklerine karşı olan ilgisi, ortaçağ’dan rönesansa uzanan zaman diliminde yazılmış olan İngiliz kilise müziği eserleri ve minimal müziğin yenilenen akor dizileri Surman’ın müzikal dilinin oluşumuna yön veren etkenlerden sadece bazılarıdır.

Alman caz eleştirmeni Joachim-Ernst Berendt’in milyonlarca baskı yapmış Caz Kitabı Ragtime’dan Fusion ve Sonrasına isimli çalışmasında Surman ile ilgili olarak aşağıdaki satırlara yer veriyor: “Serbest üsluba eğilimli müzisyenler arasında 1960’lı yıllarda uluslararası planda tanınan sadece iki baritoncu vardı: Sun Ra Arkestra’nın üyesi Pat Patrick ve Avrupa’da İngiliz John Surman. Surman Japon eleştirmenlerce o zamanlar “yeni cazın en önemli baritoncusu” olarak nitelendirilmişti. Surman, 1970’li yılların başında soprano saksofona daha fazla önem verdi; ancak 1980’lerde yeniden baritona döndü. Çoşkulu glissandoları baş döndüren soundu ile bariton saksofonun hep çok dar kabul edilen tonal sınırlarını, tenor çalış tarzının tiz bölgelerine ve ötesine kadar genişletti; soundu üst perdelerde keskin ve soğukken, alt perdelerde yumuşak, sıcak ve dolgundu.”

Geride kalan son kırk yıla dönüp baktığımızda; Surman’ın caz tarihinin görmüş olduğu en cesur bariton saksofon müzisyenlerinden biri olduğunu görürüz. Artık altmışlı yaşlarının ortalarında olan bu İngiliz beyefendisi baritonun adeta o kükreyen sesine korkusuzca kendi müziğinde yeniden hayat verirken, bu enstrümanın solo yorumculuğuna dair tüm limitleri zorlar. Surman sadece baritonun ses skalasını genişletmekle kalmaz sanatçı her albümünde yeni bir maceraya girişir ve kendini her defasında bir adım öteye taşır. 1979’da ECM için kaydettiği ilk albümden bugüne her defasında farklı müzikal renkler yaratmayı başaran Surman şüphesiz bu firmanın katalogunda en fazla kaydı yer alan isimlerden biridir.

Surman’ın kariyerinin son on yıllık döneminde belirgin bir şekilde ön plana çıkan fikirlerden biri de müzisyenin yaylı çalgılar ile doğaçlama müziğin bir arada var olabileceği çalışmalara göstermiş olduğu ilgidir. İlk olarak on yıl önce Chris Laurence (kontrbas) ve Trans4mation yaylı dörtlüsü ile Coruscating albümünü gerçekleştiren Surman, bu ekip ile 2007 yılında birkez daha stüdyoya girerek The Spaces in Between albümünü kaydeder. Tamamı Surman’ın bestelerinden oluşan The Spaces in Between albümü her ne kadar yaylılar soundunun ön planda olduğu bir çalışma gibi gözükse de, her notasında Surman’ın İskandinav folklorüne olan ilgisini inceden inceye hissettirdiği bir çalışmadır. Yaylılar tarafında birkaç parçada armonik yapı olarak neredeyse klasik dönem akor kurulumlarına ve cümle yapılarına yer vermiş olan Surman özellikle bariton ve soprona saksofonlarda çaldığı sololarla bu klasik düzenin çok ötesinde geçer...

24 Eylül akşamı saat 20.30’da Chris Laurence ve Trans4mation topluluğunun üyeleri ile Aya İrini Müzesi’nde sahne alacak olan John Surman ağırlıklı olarak The Spaces in Between albümünden oluşan bir repertuarı seslendiriyor olacak.

Filmlerde Caz 24 Eylül - 17 Ekim // September 24 - October 17 PERA MÜZESİ

2010-09-23T02:11:00.000-07:00

Bu yılki Akbank Caz Festivali'nde katılımcılar, paralel etkinliklerle beraber konserlerden çok daha fazlasını bulacak. "Filmlerde Caz" isimli film seçkisinde, usta yönetmen, oyuncu ve müzisyenlerin işbirliği ile yaratılmış, konuları caz etrafında şekillenen ve ondan beslenen birbirinden özel filmler Pera Müze’sinde festivalcileri bekliyor.

UNE FEMME EST UNE FEMME – KADIN KADINDIR (1961)

Ufak bir kabarede striptizci olarak çalışan Angela bir bebek sahibi olmaya karar verir fakat kocası Emile bu konuda hiç de istekli değildir. Angela isteğini gerçekleştirmek için diretir, bağırır, çağırır, yalvarır, kavga eder, küser fakat yine de sonuç alamaz. Durumu kabullendiğindeyse kendini, -bir şaka olarak başlayan bir takım inatlaşmalar sonucu- Emile'in en yakın arkadaşı ve kendisine aşık olan Alfred'i baba adayı olarak düşünmeye başlamış olarak bulur. Bu üçlü aşk hikayesinin bir komedi mi yoksa bir trajedi mi doğuracağıysa meçhuldur!
Yeni dalga akımının en önemli isimlerinden Jean-Luc Godard'ın kariyerinin ikinci filmi olan Une Femme Est Une Femme, aynı zamanda yönetmenin en eğlenceli filmlerinden biri olarak da biliniyor. 1940'ların MGM stili müzikallerine bir güzelleme niteliğindeki film, Godard'ın kariyerinin ilk renkli filmi olma özelliğini de taşıyor. Usta yönetmenin o dönem karısı olan ve birçok filminde de beraber çalıştığı Anna Karina ise Angela rolüyle kimileri için başlı başına filmi izleme sebebi olan bir performans ortaya koyuyor. Godard'ın ilk filmi olan A Bout De Souffle'da beraber çalıştığı Jean-Paul Belmondo da filmde yer almakla kalmayıp, A Bout De Souffle'a film içerisinde yaptığı göndermeyle Godard aşıklarını keyiflendiriyor. Bu göndermenin yanı sıra Alice in Wonderland'den Beauty and the Beast'e birçok filme atıfta bulunulurken o dönem Truffaut'nun çekmekte olduğu Jules et Jim de es geçilmiyor. Fantastik öğelerle kusursuz bir biçimde içiçe geçmiş olan nükteli fakat realist anlatım Michel Legrand'ın müzikleri de eklenince kusursuz bir biçimde tamamlanıyor. Daha önce ülkemizde de konser vermiş olan ünlü caz piyanisti, orkestra şefi ve besteci Legrand, şimdiye kadar yaptığı 200'ün üzerinde film ve dizi müziğiyle alanının ustalarından biri olarak anılıyor olmanın yanısıra senarist, yönetmen ve oyuncu olarak da sinema sektörünün içinde bulunmuş bir isim. En meşhur parçalarından biri olan Windmills Of Your Mind parçasının da içinde bulunduğu besteleriyle onlarca ödüle aday olmuş ve 3 Oscar kazanmış olan Michel Legrand, Une Femme Est Une Femme'da da yeteneğini, film için adeta senaryoya eşdeğer bir önem taşıyan besteleriyle gösteriyor. Müziğin uyumsuz ve ahenksiz patlamalarıysa filmin adeta anlatıcısı rolüne bürünerek bu Godard deneyimini eşsiz kılıyor.

Gösterim Tarihi:

Kadın Kadındır
07 Ekim Perşembe Saat: 17:00 / Pera Müzesi
17 Ekim Pazar Saat 16:00 / Pera Müzesi

ANATOMY OF A MURDER

Robert Traver'ın aynı isimli romanından senaryolaştırılmış bir mahkeme draması olan 1959 tarihli Anatomy Of A Murder için türünün en iyi örneklerinden biri diyebiliriz. İzleyenin ilgisini sürekli ayakta tutan bir akıcılık ve olay örgüsünün baştan sona, dozunda bir komediyle desteklenmesi konusunda uyarlamayı yapan Wendell Mayes'in katkısı büyük. Bu altyapıya müthiş bir star kadrosu , oyuncu yönetimindeki başarısıyla bu kadrodan en iyi şekilde yararlanmayı bilen yönetmen Otto Preminger ve filmin müziklerini yapan Duke Ellington da eklenince ortaya çıkan muhteşem sonuç kaçınılmaz olmakla kalmayıp, etkisini günümüze kadar hiçbir şey kaybetmeden koruyor.

Hitchcock'un başyapıtlarının baş aktörü James Stewart tarafından canlandırılan Paul Biegler, işleri bir süredir iyi gitmeyen, kasabalı bir avukattır. Öyle ki sekreteri Maida'nın (Eve Arden) maaşını bile ödeyememektedir. Günlerini balık tutarak ve ayyaş dostu McCarthy'le (Arthur O'Connel) içerek geçiren Biegler birden kendisini tecavüz ve cinayet içerikli bir davanın içerisinde bulur. Müvekkili teğmen Frederick Manion (Ben Gazzara) cinayeti işlediğini kabul etmektedir fakat anlattıklarının ne kadarının doğru ne kadarının yanlış olduğunu kestirmek imkansızdır. Öldürdüğü adamın karısı Laura'ya (Lee Remick) tecavüz ettiğini söylemiştir ancak yapılan testler sonucu kadının vücudunda buna dair bir kanıt bulunamamıştır.Yine de Biegler iyi hazırlandığı ve akıllıca davrandığı müddetçe bu davayı kazanabileceğinin ve bu şekilde kariyerini tekrar harekete geçirebileceğinin farkındadır. Karşısındaysa son derece güçlü bir savcı olan Claude Dancer bulunmaktadır, böylece dengeleri sürekli değişmekte olan uzun ve ateşli bir savaş başlar..

Film, mütevazi fakat etkili bir sinematografi eşliğinde, yapıldığı dönemin sosyolojik bir portresini çiziyor, bunu yaparken hukuğun işleyiş şeklini derinlemesine bir analizle göz önüne seriyor ve Amerikan hukuk sistemine gereken taşları atıyor. Filmdeki yargıcı oynayan Joseph N. Welch'in gerçekte de bir yargıç oluşuysa manidar.

Otto Preminger'ın müziği filmdeki kullanım biçimiyse o dönem için büyük bir yenilik. Bestecileriyle daha senaryonun yazım aşamasında anlaşan ve onları filmin her aşamasında isteyen Preminger bu filmle, kariyerinde ilk defa bir filme müzik yapmış olan Duke Ellington'a kısa bir rol de veriyor. Preminger'in 1955 yapımı filmi “The Man With The Golden Arm”'da birlikte çalıştığı Elmer Bernstein her ne kadar “crime jazz” denilen alt tarzın yaratıcılarından sayılsa da, filmde müziği gerilimin yükseldiği anlarda duygu yaratmaktan başka bir şey için kullanmamıştı. Anatomy Of A Murder'daysa müziğin görüntülere duygusal anlamda bağlanması alışkanlığı artık aşılmıştı. Sinema için klasik tarzda müzik hazırlamak üzerine eğitim almış Bernstein ve benzerlerinin aksine Duke Ellington'ın doğaçlama bir tarzı vardı ve bu tarz Wendell Mayes'in senaryosuyla birleşince ortaya çıkan sonuç heyecan verici olmuştu.

Gösterim Tarihi

Bir Cinayetin Anatomisi (Anatomy Of A Murder)

6 Ekim Çarşamba Saat 19:00 / Pera Müzesi

17 Ekim Pazar Saat 18:00 / Pera Müzesi

Aylin Ohri

Akbank Caz Sahnesinde Bir Caz Divası Diane Schuur

2010-09-23T01:57:00.001-07:00

Cazın efsanevi divalarından Diane Schuur, 10 Aralık 1953 tarihinde Tacoma, Washington'da dünyaya geldi.Doğumu esnasında meydana gelen bir komplikasyon sonucu görme duyusunu yitiren Schuur, bebekliğinde bile çevresindekileri duyduğu her sesi kusursuzca taklit edebiliyor oluşuyla büyülüyordu.Tam bir caz aşığı olan annesinin onu, hayran olduğu Duke Ellington, Dinah Washington, Nat King Cole, Nancy Wilson ve Sarah Vaughan gibi isimlerle tanıştırması ve piyano çalan babasının ona verdiği dersler sonucu kendini oldukça erken bir yaşta cazla içiçe buldu.

Schuur, çok genç yaşta bağımsızlık duygusu ve kendi ayakları üzerinde durabilme yetisi edindi.Bundaki en büyük faktör 4 yaşındayken ailesi tarafından Vancouver'da bulunan yatılı bir görme engelliler okuluna gönderilişi olsa gerek.Burada daha formal bir piyano eğitimi alarak kendini geliştirmeye devam etti.Ailesiyse uzakta olmasına karşın onu müzik konusunda teşvik etmek için hala ellerinden geleni yapıyorlardı.Annesi yeni plaklar aldıkça onları okuluna getirip, kimi zaman okul koridorlarındaki hoparlörlerde bile bir şekilde çalınmasını sağlıyordu.

9 yaşındayken Tacoma'daki bir Holiday İnn'de ilk profesyonel konserini verdi.O zamanlar country söyleyen Schuur, kısa bir süre sonra da dar gelirli bir ailenin çocuğu olarak eve hatrı sayılır miktarda katkı sağlayan düzenli bir işe sahip oldu.Her cuma günü okul sonrası trenle Tacoma'ya geliyor, cuma ve cumartesi geceleri birer konser veriyor ve pazar günü trene atlayıp tekrar okuluna dönüyordu.

Genç yaşta edindiği deneyimler ve ailesinin döneminin cazının kendi döneminin popuyla kusursuz bir flörtü halinde gelişen tarzı, bu muhteşem sesi çok geçmeden yükseklere taşıdı.1975 yılı Monterey Caz Festivali'nde davulcu Ed Shaugnessy'nin büyük orkestrası Energy Force ile sahne aldığı sırada yaptığı doğaçlamalarla seyircinin ve birçok müzisyenin hayranlığını kazandı.1979 yılında festivale tekrar çağırıldığındaysa artık patlamaya hazırdı.Burada efsanevi saksafoncu Stan Getz'in dikkatini çekti ve Getz bu noktadan sonra onun için bir akıl hocası haline geldi.1982 yılında yine Getz'le beraber Beyaz Saray'da aynı zamanda televizyonda da yayınlanan bir performans sergiledi.Aynı yıl çok geçmeden GRP plak şirketiyle bir sözleşme imzaladı ve resmi olarak ciddi bir yükselişe geçtiğinin ilk sinyallerini verdi.

1984 yılında herkesin kendisine hitap etmesi için ısrar ettiği lakabı olan 'Deedles' adındaki ilk albümünü çıkardı.1986 yılında yaptığı Timeless albümüyleyse caz kategorisindeki 'En İyi Kadın Şarkıcı' dalında ilk Grammy'sini kazandı.1987 yılında Count Basie Orchestra'yla yaptığı albümle ikinci kez aynı dalda Grammy sahibi olan sanatçı bundan sonra da kariyerine hız kesmeden devam etti.Aşağı yukarı her sene yeni bir albüm üretti ve bu albümler listelerin üst sıralarındaki yerlerini uzun süre korudular.Bu süre zarfında yeme bozuklukları, alkolizm ve uyuşturucu problemleriyle başı fena halde derde girse de, işini hep ön planda tutmayı başardı.

Schuur'un piyasaya çıkmış olan yirminci ve son albümü, Marc Silag'ın prodüktörlüğünü üstlendiği Some Other Time (2008).Bu, öncekilerle kıyaslandığında duygusal ve kişisel yönden ayrı bir yerde duran bir çalışma.Sanatçının kendisine müzik aşkını aşılayan ve 31 yaşında kanserden ölen annesinin 40. ölüm yıldönümünde, onu onore etmek amacıyla hazırladığı albümün bu anlamda en öne çıkan parçalarıysa son iki parça.12. Parça 'September in The Rain', 11 yaşındayken verdiği bir konserden alınmış bir kayıt.13. Parça olan 'Danny Boy' ise annesinin ona seslenip Danny Boy parçasını bilip bilmediğini soruşuyla başlıyor ve yanıt olarak Diane parçayı yalnızca onun için kaydedeceğine söz veriyor.Albümü eskilerden ayıran bir diğer noktaysa sanatçının sesinin sınırlarını zorlamadığı, daha sakin ve iddiasız bir vokal kullandığı bir çalışma oluşu.Elbette söz konusu Diane Schuur olunca bu iddiasızlık, ihtişamdan bir şey kaybettirmiyor.

80'lerden beri piyanist/aranjör Randy Porter, 2000'lerden beri de davulcu Reggie Jackson ve basçı Scott Steed ile çalışan Schuur, grubuyla çok yakın olduğunu ve performanslarını harika yapanın da bu olduğunu belirtiyor.Geçmişte yaşadığı sorunların üstesinden gelebilmeyi başardığını ve yıllardır herhangi bir zararlı madde kullanmadığını da her fırsatta gururla ekliyor.Kariyeri süresince B.B. King, Dizzy Gillespie, Ray Charles, Stevie Wonder, Quincy Jones ve daha birçok önemli isimle birlikte sahne alan ve 3.5 oktavlık bir sese sahip olan sanatçı hala dünyanın dört bir yanında yılda ortalama 200 konser veriyor.Bitmek tükenmek bilmeyen enerjisi ve muhteşem sahne performansıyla hayranlarını büyülemeye devam eden Diane Schuur, 30 Eylül 2010, Perşembe günü Akbank Caz Festivali bünyesinde, Cemal Reşit Rey Konser Salonu'nda!

Aylin Ohri

Akbank Caz Sahnesinde Bir Caz Divası Diane Schuur

2010-09-23T01:57:00.000-07:00

Aylin Ohri

Akbank Caz Festivali 20’nci Yaşını Coşkuyla Kutluyor

2010-08-20T05:25:00.001-07:00

AKBANK CAZ FESTİVALİ’NİN 20’İNCİ YILINDA İSTANBUL 20 GÜN BOYUNCA CAZA DOYACAK…

Türkiye’nin en uzun soluklu festivallerinden biri olan ve bu yıl 20’nci yaşını kutlayan Akbank Caz Festivali, sürprizlerle dolu programıyla yine dopdolu!

Caz tutkunlarının her yıl heyecanla beklediği Akbank 20. Caz Festivali, 23 Eylül-12 Ekim 2010 tarihleri arasında gerçekleştirilecek. 20’nci yılında 20 gün boyunca dünyanın önde gelen saygın caz müzisyenlerini ağırlayacak olan Festival, zengin konser programı, film gösterimleri, atölye çalışmaları ve panellerin yanı sıra; yenilenen logosu, Festival’in 20 yıllık öyküsünü konu alan belgesel, kitap ve compilation albüm cd’siyle yeni yaşını kutluyor. 20’inci yıl için özel olarak hazırlanan “20. Yılında Akbank Caz Festivali Kitabı”, Festival ve Türkiye Caz tarihi hakkında önemli bilgiler içeriyor. “Akbank Caz Retrospektif: 20. Yıl Belgeseli” ise izleyenleri Festival’in 20 yıllık geçmişten bugüne keyifli bir yolculuğa çıkarıyor. “Akbank Jazz Festival’s 20 Years-Akbank Caz Festivali’nin 20 Yılı (1991-2010)” isimli 13 parçadan oluşan compilation albümle hem festivalin 20 yıllık bir izdüşümünü, hem de farklı tarzlara kucak açan geniş müzikal yelpazesinin bir yansımasını görmek mümkün.

20 yıl boyunca Max Roach, Art Ensemble of Africa, Cecil Taylor, Abbey Lincoln, Dave Holland, Archie Shepp, McCoy Tyner, Henry Threadgill, Abdullah İbrahim Trio, Steve Coleman & Five Elements, Stephan Micus, Roberto Fonseca ve Terje Rypdall gibi dünyanın en önemli caz sanatçılarını ülkemizde ağırlayan, genç ve başarılı caz sanatçılarına da performans sergileme olanağı sunan Akbank 20. Caz Festivali’nin öne çıkan isimleri; Count Basie Orchestra, Sun Ra Arkestra, John Surman ve Diane Schuur.

Akbank 20. Caz Festivali’nden Seçmeler

Büyük Orkestraların Egemenliği
Akbank 20. Caz Festivali, “Büyük Orkestraların Eğemenliği” bölümünde bu yıl The Count Basie Orchestra, The Sun Ra Arkestra ve International Composers Pool Orchestra’yı ağırlıyor.

Amerikalı efsanevi orkestra şefi Count Basie’in kurduğu, caz sahnesini etkileyen en önemli ve yenilikçi oluşumlardan biri olarak kabul edilen ve 17 kez Grammy’e layık görülen orkestra, Denis Mackrel’in yönetimi ve Carmen Bradford’un güçlü vokalleri eşliğinde 23 Eylül 2010, Perşembe günü İstanbul Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı’nda Festival’in açılışını yapacak.

Tüm zamanların gelmiş geçmiş en büyük müzik efsanesi Sun Ra’nın mirasını devam ettiren The Sun Ra Arkestra, Akbank 20. Caz Festivali kapsamında 01 Ekim 2010, Cuma günü Cemal Reşit Rey Konser Salonu’nda izleyicilerle buluşacak.

Post-modern caz müziğinde bayrağı taşıyan en büyük oluşumlardan biri olan Instant Composers Pool Orchestra, oda müziği ve Güney Afrika’nın folklorik öğeleriyle zenginleştirdikleri özgürlükçü müzikleri ve geniş kadrosuyla 03 Ekim 2010, Pazar günü Babylon’da olacak.

Sıra Dışı Sesler
“Cazın First Lady’si” iki Grammy ödülü sahibi Diane Schuur da Akbank 20. Caz Festivali kapsamında caz severler için unutulmaz bir konsere imza atacak. Carnegie Hall ve White House gibi dünyanın en büyük konser salonlarında Stan Getz, B.B. King, Dizzy Gillespie ve Ray Charles gibi cazın ünlü isimleriyle beraber sahne alan Diane Schuur, 30 Eylül 2010, Perşembe günü Cemal Reşit Rey Konser Salonu’ndaki konseriyle izleyenlere doyumsuz bir caz ziyafeti yaşatacak.

Caz ve dünya müziğini benzersiz bir şekilde harmanlayan ve Türkiye’de “Beautiful Tango” parçasıyla tanınan Hindi Zahra, 08 Ekim 2010, Cuma günü Ghetto’da sahne alacak.

Festivalin heyecanla beklenen performansları arasında bulunan Paganini Trio, klasik müzik, caz ve dünya müziği arasında bir köprü kuruyor. Aya İrini’de 25 Eylül, 2010 Cumartesi gerçekleştirilecek konserde ünlü perküsyon sanatçısı Burhan Öçal’a, besteci ve piyanist kimliğiyle harikalar yaratan Tuluğ Tırpan ve dünyanın en seçkin orkestralarında çalan bol ödüllü kemancı Atilla Aldemir eşlik edecek.

Türk Cazının Temsilcileri
Akbank 20. Caz Festivali kapsamında Türk cazının duayenleri de farklı mekanlarda caz severlerle buluşacak. Türk Caz müziğinin en önemli trompet sanatçılarından biri olan İmer Demirer 23 Eylül 2010 Perşembe; doğaçlama sanatın usta piyanisti Aydın Esen 25 Eylül 2010, Cumartesi; modern cazın vazgeçilmezi İlhan Erşahin’s İstanbul Sessions 25 Eylül 2010, Cumartesi; yeni nesil Türk cazının önemli temsilcilerinden Alp Ersönmez 26 Eylül 2010 Pazar Babylon’da, Baki Duyarlar OnQ Band “Overseas” 29 Eylül 2010, Çarşamba Salon’da olacak.

Başarılı caz gitaristlerimizden Önder Focan, 06 Ekim 2010, Çarşamba ve 07 Ekim 2010, Perşembe günü Nardis’te sahne alacak. Focan’a davulda Kay Luebke ve Hammond Org’da Wolfgang Roggenkamp eşlik edecek. Ünlü piyanist Tuluğ Tırpan, kontrabas’ta Volkan Hürsever ve davulda Volkan Öktem’den oluşan Tuluğ Tırpan Trio’ya 07 Ekim 2010, Perşembe günü The Seed’de gerçekleştireceği konserde Sertab Erener güçlü sesiyle eşlik edecek.

Bas klarneti ile günümüz müziğine, caz üslubu ve Türk ezgilerini de katarak kendine has bir yorum getiren Oğuz Büyükberber, festival kapsamında Akbank Sanat’ta ilk olarak 05 Ekim 2010 Salı günü solo bir performans gerçekleştirecek, 06 Ekim 2010, Çarşamba günü ise The Seed’de usta perküsyoncu Gerry Hemingway ve dünyaca ünlü piyanist Simon Nabotov ile bir konser verecek.

20.Yıla Özel Projeler
Festival’in “20. Yıla Özel Projeler”i arasında ise Omar Sosa, Okay Temiz 3+1 ve Barbarlar featuring Craig Harris dikkat çekiyor.

Besteciliği ve piyanistliğiyle günümüzün en önemli caz sanatçıları arasında yerini alan Omar Sosa, Festival’in en değerli konuklarından biri. Afrika-Küba kökenlerine sadık kalarak aynı zamanda yenilikçi bir vizyonu temsil eden ve beş kez Grammy’e aday gösterilen piyaniste, Cemal Reşit Rey’de 02 Ekim 2010, Cumartesi günü gerçekleştireceği konserinde İtalyan trompetçi Paolo Fresu eşlik edecek.

Vurmalı çalgılar dendiğinde Türkiye’de akla gelen en önemli müzisyenlerden Okay Temiz ise, yepyeni projesi 3+1 ile Akbank 20. Caz Festivali kapsamında yenilikçi ve eklektik bir müzik anlayışını 24 Eylül 2010, Cuma günü Babylon sahnesine taşıyacak.

Festival’in özel konuklarından biri de Barbarlar. Ünlü piyanist Ali Perret önderliğinde kurulan grubun 26 Eylül 2010, Pazar günü Babylon’da gerçekleşecek konserinde ünlü tromboncu Craig Harris de gruba eşlik edecek.

Ve diğerleri…
Cazın avangart temsilcileri Graham Haynes/Hardedge ve Evan Parker & KonstruKt, cazın genç temsilcileri Wax Tailor, Nils Petter Molvaer ve Aronas, ritim ustaları Burhan Öçal & Jamaaladeen Tacuma & Wolfgang Puschnig ve Aka Moon & Mısırlı Ahmet festivaldeki performanslarıyla müzik tutkunlarına doyumsuz bir ziyafet sunacak.

Festival kapsamında Akbank Sanat Merkezi pek çok panel ve atölye çalışmasına da ev sahipliği yapacak. Cazın gelişiminin tartışılacağı “Europe Jazz Network: Küresel Caz - Lokal Caz” paneli 24 Eylül 2010, Cuma günü düzenlenecek. Ardından Mavi Jeans Tişört Tasarım Atölyesi 25 Eylül 2010 ve 2 Ekim, Cumartesi günü, en sevilen yerli sanat ve illüstrasyon bloglarından Banane Mag “Plak Kapağı Tasarım Atölyesi” 07 Ekim 2010, Perşembe günü; Beyhan Murphy moderatörlüğündeki Dans’la Etkileşim Paneli 08 Ekim 2010, Cuma günü; Ezo Sunal Çocuk Atölyesi tarafından Orff Yaklaşımı’na dayalı olarak yapılacak “Çocuklarla Caz” atölye çalışması 09 Ekim 2010, Cumartesi günü; Aykut Uslutekin önderliğinde Caz Portreleri Atölye Çalışması ise 10 Ekim 2010, Pazar günü düzenlenecek.

‘Sanat-çı engel tanımaz!’ sloganı ile yola çıkan Düşler Akademisi bu yıl da 10 Ekim 2010, Pazar günü Babylon’da gönüllü müzisyenleri ve sosyal dezavantajlı gençleri bir araya getirecek. Katılımcıların farkındalığını arttırmanın hedeflendiği interaktif ritim atölyesi, perküsyon sanatçısı Alfred Menhert’in yönetiminde gerçekleştirilecek.

Festival kapsamında ayrıca Pera Müzesi’de 24 Eylül – 17 Ekim tarihleri arasında caz tınılarının yer aldığı filmler sinema tutkunlarının beğenisine sunulacak.

Geçen yıl büyük ilgi gören Caz’lı Brunchlar bu yıl da devam ediyor. Moda Teras 26 Eylül 2010, Pazar günü S&G Quartet’i, Dünya Çikolata Şampiyonu Mickael Azouz’un önderliğindeki “Çikolata ve Caz Atölyesi” 03 Ekim 2010, Pazar Mutfak Sanatları Atölyesi’nde ve Beyoğlu’nun merkezinde alternatif bir kaçış noktası sunan Akbank Sanat Kafe’de 10 Ekim 2010, Pazar günü düzenlenecek.

• Kampüste Caz
“Kampüste Caz” etkinliğinin İstanbul ayağında Türkiye’nin en yetenekli caz gitaristlerinden Sarp Maden ve arkadaşları modern akustik caz ekseninde her an değişen, yeniden şekillenen, sürprizlere açık performanslarıyla, 04-12 Ekim tarihleri arasında Galatasaray Üniversitesi, Sabancı Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Kadir Has Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi ve Bahçeşehir Üniversitesi’nde gençlerle bir araya gelecek.

Etkinliğin Anadolu ayağında ise funk, rock, pop ve Avrupa klasik müziğini caz müziğiyle harmanladıkları geniş repertuvarlarıyla Selen Gülün Trio Eskişehir Anadolu Üniversitesi, Ankara Hacettepe Üniversitesi, İzmir Ege Üniversitesi, İzmir Ekonomi Üniversitesi ve Gaziantep Üniversitesi’nde 04-08 Ekim tarihleri arasında performanslarını sergileyecek.

20 yıl boyunca 463 konser organize eden , 402 grup ve 1405 sanatçıyı ağırlayan Akbank Caz Festivali’nin bu yılki mekanları; Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Sarayı, Aya İrini Müzesi, Cemal Reşit Rey Konser Salonu, Akbank Sanat, Babylon, The Seed, Salon, Nardis, Pera Müzesi, Ghetto ve Türkiye’nin bir çok üniversitesi olacak.

Organizasyonu Pozitif tarafından gerçekleştirilen Akbank 20. Caz Festivali’nde 160 sanatçı caz tutkunlarıyla buluşacak. Festival hakkında detaylı bilgi almak ve gelişmeleri yakından takip etmek için www.akbanksanat.com ve www.akbankcaz.com adreslerini ziyaret edebilirsiniz.

Akbank Caz Festivali 20’nci Yaşını Coşkuyla Kutluyor

2010-08-20T05:25:00.000-07:00

Su birikintisi ve Mavi gökyüzü

2010-06-11T05:46:00.001-07:00

Olgay Karagöz

İstanbul bir metropol olarak çok kimlikli yapısı, kıtalar ve kültürler arası geçiş alanı nitelikleriyle sürekli değişim ve gelişim halinde olan bir kent. Akbank Sanat’ta başlayan (İstanbul) Transit-Topos sergisi İstanbul’un bu özelliklerini dolaylı yollar ve imajlarla düşünmeyi, şehir kimliğini ortaya koymayı amaçlıyor. İstanbul’u somut olarak göstermeyen, onu “transit” geçen sanatçıların çalışmaları Akbank Sanat’ın iki katında sergileniyor. Küratörlüğünü Ali Akay’ın yaptığı sergide sanatçıların hiçbirinin direkt olarak İstanbul’da yaşamıyor oluşu, bu transit geçişe bir vurgu oluşturuyor.
Nasan Tur da Almanya’da doğup büyüyen; yaşamını çoğunlukla Almanya’da sürdüren, ancak sıklıkla İstanbul’da da sergilere katılan bir sanatçı. Sergiye “Tha puddle and the blue sky” adlı video çalışmasıyla katılıyor. Video, şehirsel bir alanda, Berlin’de bir cadde üzerinde, yağmurla oluşmuş bir su birikintisinin içinde yatan Nasan Tur’un farklı açılardan çekilmiş görüntülerinden oluşuyor. Nasan Tur’la “(İstanbul)Transit-Topos” sergisi, performansa dayalı videoları ve diğer geçmiş çalışmaları üzerine sohbet ettik.

Olgay Karagöz: “The puddle and the blue sky” videosu sergiye nasıl dahil oldu, videoyu nasıl çektiniz?
Nasan Tur: Çalışmanın sergiye girmesini sağlayan küratör Ali Akay. Transit-Topos kavramlarının arasında bir yerde duruyor çalışma. “The puddle and the blue sky” 2001’de Berlin’de Hamburger Bahnhof’ ta çektiğim bir video. Videoda şehirsel bir alanda yağmurla oluşmuş bir su birikintisinin içinde yatıyorum. Görüntüler ağır çekim ve üç ayrı açıdan çekildi. Günlük hayatta geçip gittiğimiz bir alanda doğal bir olayla yaşanan değişimin içinde yatıyorum. Doğa çoğu zaman aynı kalıyor, en azından bizim kısa yaşamımız için, ancak gündelik yaşamı direk olarak etkiliyor. Günlük hayatta “normal” olmayanı yapıyorum. Bu yerde yatan adamın yaptığı şey normal değil, ama normal olan nedir? “Normal” sürekli değişiyor.
O.K: Performansa dayalı videolarınızı planlıyor musunuz, performans anında çevreden gelen tepkiler nasıl oluyor?
N.T: Fazla düşünmeden kendiliğinden gelişiyor. Anlık bir durum sonrası ortaya çıkabiliyor. Performans sırasında kendime odaklanıyorum, çevredeki insanların tepkisi önemli tabii, ama o anda onların tepkilerini görmüyorum genelde. Örneğin 2008’de Frankfurt’ta “Time for Revollusion” (kelimenin kasıtlı olarak yanlış yazıldığı bir grafiti çalışması) işini yaparken çevreden şikayet üzerine polis gelmişti.
O.K: Özellikle seçtiğiniz bir alan mıydı?
N.T: Hayır, görsel estetik açısından bir duvar gerekiyordu, o sırada Frankfurt’taydım ve orada yaptım, özel değildi. Yaptığım çekimin arkasındaki olaylar da çok önemli değil benim için.
O.K: Peki farklı coğrafyalarda farklı tepkiler görüyor musunuz?
N.T: Tabi bu sosyoloji konusu. Ben bununla ilgili bir araştırma yapmıyorum. Kendimle ve kentsel olanla ilgiliyim. Kendi düşüncelerimle ve sunuşla ilgileniyorum daha çok.
O.K: Bazı harflari yanlış yazılmış üç büyük ideolojinin kamusal bir alanda led ışıklarla yazılı olduğu bir çalışmanız vardı...
N.T: Evet; “Komunismus-Soziallismus-Kapietalismus” un yazımında ufak tefek hatalar vardı ve sergilendiği duvarda bir marka izlenimi veriyordu. Bu sonuçta popüler kültüre ait bir şey. Tabi bir iki harfin yanlış yazılması bir tuzak, kelimelere baktığınızda bir yanlışlık olduğunu biliyorsunuz ama tam bir karar da veremiyorsunuz.
O.K: Siz politik olarak kendinizi bir yere yerleştiriyor musunuz?
N.T: Ben herhangi bir pozisyon almıyorum bu konuda. Görmezden gelemem ama katı bir duruşum yok. Politikacılarla ilgilenmiyorum, benim için önemli olan hareket. Sorumlulıklarım var tabi sanatçı olarak. Sağcılık, solculuk, dine dayalı siyaset çok güçlü pozisyonlar ve bu pozisyonlar güçlendikçe karar vermek daha da zor. Siyaseti dünya ölçeğinde düşünmek gerek. Devrimler de çok önemli tabi ama, devrimden sonra ne var? Hiçbirşey bitmiyor, bir döngü. Bu döngünün neresinde duruyorum, önemli olan bu.

Nasan Tur’un dışında Claude Closky, Brice Dellsperger, Wang Du, Laurent Grasso ve Seza Paker’in çalışmaları “(İstanbul) Transit-Topos” başlığı altında 3 Temmuz’a kadar Akbank Sanat’ın sergi katlarında görülebilir.

Su birikintisi ve Mavi gökyüzü

2010-06-11T05:46:00.000-07:00

Yolları Çatallanan Bahçe Akbank Sanat'ta

2010-04-21T04:38:00.001-07:00

Olgay Karagöz

"Newton'la Schopenhauer'in tersine; atanız, bir örnek, mutlak bir zamana inanmıyordu. Sonsuz zaman dizilerine, gittikçe büyüyen, baş döndürücü hızla birbirine kavuşup ayrışan koşut zamanların oluşturduğu bir ağa inanıyordu. yüzyıllar boyu birbirine çatallanan, sekteye uğrayan ya da birbirinden habersiz zamanlardan örülen bu ağ bütün olasılıkları kucaklamaktadır."

Yukarıdaki satırların sahibi Juan Lois Borges'in "Yolları Çatallanan Bahçe" (The Garden Of Forking Paths) adlı kısa öyküsünde farklı geçmiş ve geleceklerin bir arada yaşadığı bir dünyayı anlatan bir kitabı yazıyor. Bir ucundan zamanlar arası yolculuk hissi uyandıran bu kitap ve onun zamanlar arası labirenti Akbank Sanat'a taşınıyor.

Küratörlüğünü "Centre d'art contemporain d'lury-le Credac" ın sanat yönetmeni Claire Le Restiff'in yaptığı "Yolları Çatallanan Bahçe" sergisi 8 Mayıs'a kadar Akbank Sanat'ta izlenebilecek.

Claire Le Restif izleyicinin bir zamanlar labirentinin içine gireceği, şehirlerin, yapıların geçmişinin, bugününün ve geleceğinin araştırıldığı bir mekan tasarlıyor. Üç farklı sanatçının çalışmaları Akbanak Sanat'ın iki sergi katında dağınık şekilde yayılmış ve bu karmaşa planlandığı gibi zamansal labirentin yanında mekansal bir labirent etkisi yaratıyor izleyicide. Sergi İstanbul'un küratöre çağrıştırdığı zamansal labirent, katmanlaşma, sulama ve entropi kavramları üzerine eğiliyor. Claire Le Restiff bu kavramlarla çalışan ve şehir mimarisiyle ilgilenen üç sanatçıyla çalışmış. İspanya'dan Jordi Colomer ve Lara Almercegui, Fransa'dan Guillaume Leblon... Bu kısa girişten sonra Le Restiff'e kulak veriyoruz:

"İstanbul birçok açıdan Borges'in Yolları Çatallanan Bahçesini andırıyor. Zamanların iç içe geçtiği, antik ile modernin fazlaca yaklaştığı İstanbul bu zamanlar arası labirenti hakkıyla yaşatabilen bir kent. Yaşadığı hızlı kentleşme, buna bağlı olarak gelişen plansızlık ve çarpıklık İstanbul'u mekansal bir labirente de dönüştürüyor. İstanbul'u tanımayan, ilk kez bu şehri gören birinin bu labirentte kaybolması çok muhtemel gözüküyor. Bizans'tan kalma bir yapının hemen yanında, hatta içinde gördüğünüz bir atölye, bugüne ait bir yapı iç içe geçmiş şekilde yaşayabiliyor. İnsanda yarattığı bu zaman karmaşası İstanbul'u eşsiz bir zaman labirentine dönüştürüyor."

"Peki Yolları Çatallanan Bahçe neden mesela Paris ya da başka bir metropol değil? Neden İstanbul? Cevap basit. Paris yüzyıllardır medeniyetler, devrimler, yıkımlar görmüş yaşlı bir kent, tıpkı İstanbul gibi. Ancak İstanbul'daki dinamizm ve hızlı değişme potansiyeli Paris'te yok. Paris şehrinin sokakları, binaları, dükkanları, parkları değişmez, durağandır. İstanbul'a iki yıl önceki gelişinizde oturduğunuz bir kafenin, gittiğiniz bir sinemanın değiştiğini, bambaşka bir hal aldığını görebiliyorsunuz. Paris daha statik bir kent. İstanbul katmanlaşmanın gözle kolaylıkla görülebildiğibir şehir. Bu açıdan serginin İstanbul'da yapılması kaçınılmazdı."

"Tek tek sanatçılara baktığımızda benim bu labirenti oluşturabilmeme katkı sağlayacak, daha önce birlikte çalıştığım sanatçılar olmasına dikkat ettim. Hepsi maddelerin ve mekanların zaman içerisindeki yolculuklarıyla ilgileniyorlar. Jordi Colomer şehirlerin mimarisiyle ilgilenen bir sanatçı ve bu sergiye Şili'den mezar fotğrafları ve İstanbul'u yüksek bir binanın tepesinden keşfetmeye çabalayan bir kadının kısa hikayesinin görüntülendiği bir video ile katılıyor. Lara Almercegui ise Londra, Wellington, Barcelona ve Taipei'den mekanların geçmişini ve bugününü tespit eden yerleştirme ve slaytlarıyla bir zaman yolculuğu tasarlıyor. Guillaume Leblon Berlin ve İstanbul'un otel kartvizitlerinden oluşturduğu şehir planları( bir çeşit yap-bozu andırıyor), varlık ve yokluğu sorgulayan video ve yarleştirmeleriyle bu zamansal labirente katılıyor."

Yolları Çatallanan Bahçe Akbank Sanat'ta

2010-04-21T04:38:00.000-07:00

AKBANK 6.KISA FİLM FESTİVALİ

2010-03-04T06:40:00.002-08:00

Akbank Kısa Film Festivali'nin ilk yılından bugüne, kısa filmin öneminin altını çizmeye, üretimin, bilginin paylaşıldığı bir platform oluşturmaya öncelik verdiğimizi söyleyebilirim. Bu yıl açtığımız "Deneyimler" adlı yeni bölümde engin bir kısa film kültürüne sahip olan "Patrice Carré" yi festivalde ağırlayacağız.. Patrice Carré'nin Canal +'a ait CinéCinéma kanalında kısa metraj filmlerle ilgili yaptığı programı ve bu program için her yıl 140 civarı kısa filmi satın alması oldukça etkileyici. Kısa filmlerin televizyon kanalları tarafından satın alınıp gösterilmesi, örnek bir anlayışın yansıması. Patrice Carré, "Kısa Filmin Kitleye Ulaşmasında Yöntem ve Kriterler" başlığında bir söyleşi ve "La Femme Qui A Vu L'ours" adlı kısa filmi ile festivalde yer alacak, birikimlerini sinema severlerle paylaşacak.

Festival Kısaları bölümünde yer alan filmler arasından en iyi film ödülünü belirlemek bu yıl jüri üyelerini oldukça zorlayacak gibi görünüyor. Filmlerin kalitesi Türkiye'de genç sinemanın yükselişini doğrular nitelikte. Filmlerde teknik kalitenin yüksekliği, anlatım biçimlerindeki sadelik, farklı konuların ele alınması ve profesyonel ekip ve oyuncuların kısa filmlerde yer alması yalnızca ilk bakışta görünenler.

"Uluslararası Bölüm" de Clermont-Ferrand, Cannes, Rotterdam, Montpellier ve Kahire Film Festivali gibi dünyanın saygın festivallerinde yer alan önemli kısa filmleri izleyip festivale davet ederek iyi örnekleri bir araya getirmeye çalıştık. Diploma, Ciao Mama ve Promenade, bu bölümün etkileyici filmlerinden bazıları.

"Belgesel Sinema" bölümüne bu yıl Hasan Özgen konuk oluyor. Belgeselleri, ile önemli başarılara imza atan yönetmen, eserleri ve "Belgesel Sinema Üzerine" başlıklı bir söyleşi ile festivale derinlik getiriyor...

"Kısadan Uzuna" bölümü bu yıl Barış Pirhasan'ı ağırlıyor. Sinemaya kısa filmle başlayan ve uzun metraj filmlerle yolculuğuna devam eden başarılı yönetmenin öğrencilik döneminde çektiği kısa filmlerinin yanı sıra ilk uzun metraj filmi "Küçük Balıklar Üzerine Bir Masal" da festivalde gösterilecek önemli filmler arasında. Barış Pirhasan'ın "The Hitch", "Things of No Importance" ve "Gül ile Adem" adlı kısa filmleri ve "Kısadan Uzuna" bölüm söyleşisi festivalin ilgi çekici bölümleri arasında.

"Özel Gösterim" de bu yıl İspanya'dan Kısa Filmler mercek altına alındı. Bu bölümdeki favorim"Lágrimas En El Café" adlı kısa film.

Söyleşiler ve atölye çalışmaları, sinema sektöründeki tecrübeli isimlerin deneyimlerini kısa film severlere aktarmalarını sağlayacak. Dünyanın dört bir yanından gelen canlandırmalar bu yıl yine festivalin en renkli bölümleri arasında. İyi Seyirler!

Selim Evci

Festival Yönetmeni

Sessiz Şehirler 6 Şubat'ta Akbank Sanat Kafe'deydi

2010-03-02T05:15:00.000-08:00

NAGEHAN USKAN

20'li yıllardan farklı şehir görüntüleri, kimi zaman basit, kimi zaman radikal ve yamuk bakışlarla, şiirsel, fantastik, sürralist, komik ve biraz da futuristik öğelerle Kahve ve Sinema etkinliklerinin Sessiz Şehirler seçkisinde bir araya geliyor.

Filmlerdeki görüntüler aynı zamanda dönemlerinin gündelik yaşantılarının içine karışmak adına fazlasıyla önemli kaynaklar.

İşte karşımızda Birinci Dünya Savaşı sonrası Paris'i. Paris'in gözleri bir şeylere karşı kapalı. Paris uyuyor. Onu uyandırmalı mı, yoksa derin uykusuna bırakıp onunla dilediğince oynamalı mı? İşte bu noktada René Clair başlar eğlenmeye. Uyuyan Paris'le önce özgürlük taleplerini gerçekleştirecek biçimde oynar, sonra birkaç deneme-yanılmadan sonra onu uyandırmayı başarır.

Clair'in 1925 yapımı filminde bir sabah Eyfel Kulesi'nde uyanan bir genç, şehirde uyanık tek bir kişi bile göremez. Marsilya'dan uçakla gelen bir grup 'şamatacı' dışında. Donmuş Paris manzarası karşısında şaşkına dönen bu grup bulundukları durumun tadını çıkarmaya koyulurlar. Koca şehir özgürlük alanları olmuştur daha ilk adımlarıyla. Araba kullananlar, gezintiye çıkanlar hepsi uyuyakalmış; bir hırsızı yakalamak üzere olan bir polis, suçluya dokunamadan donmuştur. Bu uyuyan şehir manzaraları arasında en eğlenilesi, en oynananası, en tahrip edilesi; bir burjuva eğlencesidir hiç kuşkusuz. Şaraplar, takılar elde oyuncak olur, paralar sahiplerinin ceplerinden çıkarılır, havalarda uçuşur, değersizleştirilir. Bir burjuva alanı uyanık kalmış bir grubun kendince, kendi kurallarıyla oyunlarına sahne olur. Derken şehri uyutanın, bir bilim adamının hatalı bir deneyi olduğu anlaşılır, şehir uyandırılır.

Eyfel Kulesi'ne giriş parası ikinci güne yetemeyeceğnden tek günde bitirilmek zorunda kalınan kule çekimlerindeki yukarıdan, alışılmadık şehir görüntüleri, aniden süratlenen, yavaşlayan, en sonunda gerçek kaotik ve ama yine hızlı ritmine dönen sahnelerle, kaderi bir makineye bağlı olan şehir hikâyesiyle Paris Qui Dort İtalyan futuristlere şapka çıkarır niteliktedir. Ama asıl önemlisi, bu film yaklaşmakta olan Dadacı oyunların –ki René Clair de bunun en önemli parçalarından biri olacaktır- habercisidir.

Dziga Vertov 1929 yapımı Film Kameralı Adam'ıyla birçoklarının hayatını, sinema algılayışını değiştirdi. Bunlardan biri de Avrupa kıtasından, anarşist bir ailenin çocuğu, bir anarşist: Jean Vigo. Estetik ve ideolojik bakışını Vertov'la inşa edip, rüyalara olan düşkünlüğünü Bunuel'in sürreal anarşizmine yanaştırır. Vertov'dan tam bir yıl sonra kamerasını kendi şehri Nice'e tutmak ister. Görüntü yönetmenliğini yapan kişiyse Vertov'un havasını solumakla kalmamış, onunla kan bağı olan bir isim: Boris Kaufman, Vertov'un erkek kardeşi. Vigo'un kısacık ömrü gibi kısacık sürecek olan sinema kariyerinde, dört yıla sığdırdığı dört bin metre pelikülde belki de en önemli izi olan unsurlardan.

Şehre bir de böyle bakar Vigo. İçselleştirdiği özgürlükçü düşünceyi sinemasına sızdırır, dünyasında uzak durduğu, çatıştığı kurumsal, kurumsallaştırıcı, kalıpçı, kısıtlayıcı ne varsa, sinemadaki tekabülünü de öyle uzak tutar. Sinemada özgürlük, sinemanın özgürlüğü, işte, tüm mücadelesi. Bu ilk filminde 24 yaşındaki Vigo, 'bayağı zevk'lere yönelik alışkanlıkları mide bulandıracak dozda ard arda montajlayıp sıradanlıklarından sıyırır, groteskleştirir, küçük metaforlarla burjuvaya ve karşı olduğu kurumlara taşlarını bir bir atar. Süs köpeğine dönüşen burjuva kadınları ve devekuşuna dönüşen tüylü şapkaları, eşeğe dönüşen papazlar ve niceleri. Farkındalk yarattıracak toplumsal bir sinema arayışındaki Vigo buna yolda 'saygısızca' aşağılamaktan çekinmez. Sürrealizmle belgeseli bir araya getiren A Propos de Nice, Vigo'nun kızgın, ince, hayalsever ruhundan kalan en anlamlı anılardan biridir.

Akbank Sanat Kafe'de 6 Şubat Cumartesi Saat 19.15'de sırasıyla Paul Strand'dan ilk Amerikan avangardı olarak bilinen Walt Whitman dizeleriyle süslü, fotografik bir Manhattan, René Clair'den uyuyan bir Paris, Joris Ivens'den yağmurlu ve pek şiirsel bir Amesterdam, Jean Vigo'dan yamuk bir Nice; ve hepsinin ruhuna inen Alper Maral ve müziği olacak.

*Yazı 5 Şubat 2010 tarihinde Birgün Gazetesi'nde yayımlanmıştır.

İPEK DUBEN İLE SERGİSİ HAKKINDA KONUŞTUK

2010-02-02T08:35:00.001-08:00

Olgay Karagöz: Serginizin bir seçki olmasından başlayalım, eserlerinizin, sizin için seçilme ve sergiye dahil olma kriterleri nelerdir?

İpek Duben: Seçkinin bağlamı zaten adında var; “Sanatçı Kitapları ve Yerleştirmeler”. Bu seçki; kavram etrafında bir seçki. Sergi beş odadan oluşuyor; beş odanın dördü, bir biçimde, sanatçı kitabı diye tanımladığımız eser tipi. Beşinci oda da “LoveBook” kitabının ve yerleştirmesinin ikiz yerleştirmesi olan “LoveGame” var. Orada bir kitap formatı yok, ama onlar ikiz, çünkü kullandığım malzeme aynı, aynı kaynaktan birbirini tamamlayan işler.

O.K: Bu seçkinin içine giren işlerin mesaj boyutunda birbirleriyle nasıl bir bağlantıları var?

İ.D: Birbirleriyle konu itibariyle bağlantılı oldukları için seçilmedi. Bunlar kavram ve format olarak, sanatçı kitapları ve yerleştirmeler oldukları için seçildi. Benim bu işlerimde sosyal ve siyasi bazı eleştiriler var. “Farewell My homeland” zorunlu göç konusunu işliyor. “LoveBook” aile içi şiddet, cinayet, töre cinayetleri, namus cinayetleri, çocuk suistimalleri gibi bir konuları işliyor. “What is a Turk?” Türk kimliği üzerinden ırkçı ve önyargılı söylemleri işliyor. “Manuscript 1994” kimlik üzerinden; ama benim kendi kimliğim üzerinden oluşturduğum sorular, öneriler, duruşları işliyor.

O.K: İşlenen konulara eleştiri getiriliyor mu, tespit mi yapılıyor, bu tespit dışında bir önermesi, bir bağlamı var mı?

İ.D: Peki, ben sana sorayım, 54 plakada 108 tane, aynı saikle işlenmiş cinayeti okuduğun zaman ne düşünüyorsun, bu bir öneri getiriyor mu sence?

O.K: Bu biraz gerçekle yüzleşme oluyor izleyici için, arka arkaya gözünüzün önüne bu şiddet örnekleri gelince yüzünüze tokat gibi iniyor.

İ.D: Belli bir gerçeği yaşayan seyirci etkileniyor, etkilenir, etkilenmeli, etkilensin diye zaten, bu işlerin tümü etkileme amaçlı.

O.K: Aile içi şiddet Türkiye’de yaygın olarak karşılaşılan bir vaka; bu durumu bir içselleştirme var sanki insanlarda?

İ.D: Acaba var mı? İçselleştirme ne kadar var? Ben bunu sorguluyorum. Sergiye gelen, yerleştirmenin içine giren insanlar acaba gazete okur gibi mi okuyorlar bu levhaları? Gazeteleri üst üste koyup bu haberleri orada görse o okumadan sonra hissedebileceği bilgilenme ile “LoveBook” odasına girerek bunları seyretmesi aynı şey değil.Tabii ki ben orada ilgisizlik değil, bilgisizlik değil, inkar değil, içleştirme duygusunu yaşatmak istiyorum. Onu da bir takım yöntemlerle yapmaya çalışıyorum, kullandığım ışığın özellikleri ve mekanın tanımı gibi. Mesela orada uçsuz bucaksız bir mekan duygusu yaratılıyor. İçindeki ışıklar bir sorgulama odasını oluşturuyor. Dolayısıyla kişi böyle bir atmosfere girdiği zaman renkleriyle, ışık dozuyla, mekanın denetimi, biçimi ve mimarisiyle, bütünüyle bir olgunun içinde kendini buluyor. Onun içinde yaşamaya başlıyor, yerleştirme bu zaten. O insanların yerine kendini koymak durumundasın. Nasıl olacak bu iş? Kendin de sorumlu olduğun zaman ancak olabilir. Çünkü eğer cinayeti işleyen sen değilsen, hırsız olan, ırkçı olan sen değilsen, sen kendini onun yerine nasıl koyabilirsin? Sonuçlarını yaşayarak ancak.

O.K: Suçun toplumsallığına geliyor mesele o zaman. Toplum bu şiddetten sorumlu mudur ya da ne kadarından sorumludur?

İ.D: Burada üç büyük enstelasyonun müşterek kavramı. “Suçun toplumsallığı”. “Lovebook” “What is a Turk?” ve “Farewell My homeland”. Benim bir tür kendi gelişim sürecimi de gösteriyor bu sergi bütününde. Çünkü bu çizgideki ilk işim olan “Manuscript 1994” te, kendi kimliğim üzerinden sorgulamaya giriyorum. Kendimi tanıma ve kendi kimliğimin kökleriyle hesaplaşma… Diğer bütün yerleştirme ve kitaplarda da hesaplaşma var ama ben bu hesaplaşmayı ilk önce kendimle yapıyorum. Ben kimim, köklerim nedir, dinim nedir, inancım nedir, varoluş tarzım nedir, nerede yaşıyorum ve nasıl ilişki kuracağım? Bu sorularla başladım. Ondan sonra yaptığım iş aile içi şiddet, ondan sonra “What is a Turk?”, ondan sonra göç meselesi…

O.K: Sanatçı kitabına gelmek istiyorum. Sonuçta bu bir kitap ve bir mekanda saklanıyor. Bir galeride sergilenirken yerleştirmesi yapılıyor ve kendi formundan başka bir forma dönüşmüş oluyor, her sergiden önce bu yerleştirmeyi en baştan mı düşünüyorsunuz?

İ.D: Ne kadar değişebilir? Onu tabiî ki kontrol etmek istiyorum. Çünkü yaratmak istediğim atmosfer aynı atmosfer. O atmosfer size o anlamı yaşatacağı, o anlamı aktaracağı için önemli bir veri. Değişmeyen bir veri. Ama değişen veriler, mesela mekanın mimarisi farklı olabiliyor. Bu farklı mimariyi nasıl dönüştürebileceğiz? Mesela duvar gerekiyorsa yapıyoruz, ama yapamadığımız zamanlar olur. Mesela “Manuscript”i 1994’te Ankara Nev’de sergilediğim zaman şiirlerin olduğu ferman benim istediğim şekilde sergilenemmişti Galeride bir merdiven boşluğu vardı, boşluktan aşağı doğru sarkıttık. Orada da iki katı birleştiren bir işlev gördü. Ama buradaki kadar bütünlük yaratamadık. Tabii belli ölçüde esnek olmak durumundasınız ama anlamı ne derece etkileyecek, o çok önemli. Kitapları kapalı olarak da sergilemek mümkün. Özellikle “LoveBook” bir çelik heykel-kitap oluyor. Sayfa sayfa çevirerek bakabiliyorsunuz.

O.K: Sanatçı kitaplarında kullanacağınız malzemeyi neye göre belirliyorsunuz?

İ.D: İçerik. Benim kendi kimliğimle uğraştığım “Manuscript”te format el yazması şeklinde. Son derece içten gelen ve içe dönen, çok yakın mesafede çalışılan bir iş. Yani masanın üzerinde elimle yaptığım işler ve elin kağıda dokunuşu, bütün o yakınlık, o iş için çok önemliydi.

O.K: Mesela fermanın geçirgen olması…

İ.D: O fermandaki transparan kağıdı plakalarda da kullandım. Plakalara yapıştırdığım kağıtlar hem saydam, deri gibi gözüküyor. O deri zaten iç ve dış, ruh ve madde gibi bir ayrıştırmayı da simgeliyor benim için. Dolayısıyla aynı kağıdı şiire de koydum, çünkü şiirde de kendi ruhsal duyarlılıklarımı ifade ettiğim için, orada saydamlık uygun düştü.

O.K: “Farewell my homeland” ın ipek malzemesi?

İ.D: Orada ölümü yakından görmüş, süreci yaşamış insanların fotoğrafları onlar. O şiddeti zarif ve tüy gibi bir bezin üzerine bastım. Çok değerli anılar gibi, saklamak için. “Lovebook”ta ibret olacak bir şeyin kalıcılığı için, unutulmaması gerektiği için çelik kullandım. Deprem, yangın, felaket bile olsa çelik daha zor deforme olur, özellikle onu düşünerek yaptım. . “What is a Turk?”te batılıların getirdiği tanımlamalarla kartpostalları turistlere yönelik olarak tasarladım.

O.K: Batıya yönelik bir iş mi “What is a Turk?” ?

İ.D: Turistik çağrışımlı, çünkü orada Türkleri tanımlayan sözler tamamıyla batılıların sözleri, onları turistik formatta kullanmak uygun düştü.

O.K: Bunu başka bir ülkede sergilemekle Türkiye’de sergilemek arasında bazı farklılıklar olsa gerek?

İ.D: Aynı şey, Türkler de kendileriyle ilgili ne dendiğini, ne düşünüldüğünü biliyorlar. Bunlar bir takım gerçekler. Batılılar kendi söylediklerini okudukları zaman bir miktar utanç duyuyorlar. Adamlar gerçekten utanıyor ve sarsılıyorlar. Türklere gösterdiğim zaman bazıları hiç duymamış böyle şeyleri, şaşırıyorlar. Kimileri de kızıyor, zannediyorlar ki onları ben uydurdum. Oysa ki bunlar tamamen kitaplardan çıkma şeyler ve bizim de bilmemizde yarar var. Bundan sonra aslında böyle bir çalışmanın devamında Türklerin başkaları hakkında düşündükleri yapılmalı, Türklerin de ön yargıları var. Bir gün umarım yaparım.

İPEK DUBEN İLE SERGİSİ HAKKINDA KONUŞTUK

2010-02-02T08:35:00.000-08:00

KAHVE ve SİNEMA

2010-01-06T06:18:00.000-08:00

Nagehan Uskan

Sessiz Sinema ve canlı müziğin biraradalığına dayanan Kahve ve Sinema günleri gösterimlerinin bir sinema salonunda değil de, bir kafede yapılıyor olması, uzaktan da olsa bir dönemin ruhunu akla getiriyor. Sinemanın café-concert ’lerde deneyimlenmeye başladığı ve henüz kurumsallaşmadığı ilk zamanlarını. Bir tiyatro ya da konser arasına sıkışmayıp gecenin merkezinde olacak olsa da, konser ve kahve eşliğinde bir kafede yapılacak olan gösterimler izleyiciye bu geceliğine de olsa disipline olmamış izleyici olma hakkı tanıyacak.

Lumière’lerin gara yaklaşan treninin zamanında yarattığı korku –kimine göreyse Lunapark’takine benzetilebilecek coşku- değil tabii ki de beklenen. Alışmış, merakını gidermiş, ‘eğitilmiş’ bakışlar bu gece, diğer sinema deneyimlerinden farklı olarak, kendilerini imaj ve müziğin karşılıklı etkileşiminin ellerine bırakacaklar. Alper Maral ve doğaçlamaları, imajla yarışacak, onunla çakışacak, çatışacak, eklemlenecek; birbirlerini besleyip, birbirlerinden beslenecekler karşılıklı olarak.

Lumière’ lerin treninin gara girişiyle küçük sessiz film programına da giriş yapılacak. Ardından, tesadüfen bulduğu montaj tekniğini asıl mesleği olan sihirbazlığın bir uzantısı olarak gören, onu sihirli dönüşümlere alet etmekte kullanan Méliès gelecek. Sinemaya teknik ve anlatımsal sayısız yenilik katan Méliès’in özel efekt ve animasyon denemelerini 1902 yapımı fantastik filmi ‘Aya Yolculuk’ ta göreceğiz.

Méliès’in fantastik ve sihirli dünyasından, animasyon tekniğinin asıl yaratıcısı Émile Cohl’un ‘fantasmagorik’ dünyasına geçilecek. Bir zanaatkarcasına 700 resmi peliküle işlediği ilk animasyonuyla karikatürden sinemaya terfi eden Cohl’un, döneminin kara tahta üzerine beyaz tebeşirle çizilen karikatürlerini andıran bu filminde başrol oyuncusu bir palyaço.

Edward F. Cline ile birlikte yönettiği, Sybil Seely ile birlikte oynadığı 1920 yapımı One Week’te, komik hikeyesini farklı denemeler ve özel efektlerle süsleyen Buster Keaton’un ilk yönetmenlik denemesine tanık olacağız.

Deneysel sinemaya dahil edilmeseler de gerek sinema gerek de kendi türleri adına önemli denemeler olan bu filmlerin ardından üç avangard sinema örneğini Man Ray, Viking Eggeling ve René Clair sunacak.

Man Ray’ın 1923 yapımı Le retour à la raison’u bütünüyle dada kabul edilen tek filmdir. Raslantısal, keyfi. Öyle ki, Man Ray’ın eline günün birinde 30 metrelik bir pelikülün geçmesiyle, bunu farklı uzunlukta parçalara bölerek onlarla rastgele oynamasıyla oluşmuş. Kiminin üzerine bir aşçının özeniyle tuz, biber ekmiş; kiminin üzerine toplu iğneler, raptiyeler serpiştirmiş. Rayograph’a benzer bir teknikle bu maddeleri ve objeleri peliküle işlemiş. Hiçbir mantık düşünülmeksizin birbiri ardına ‘öylesine’ montajlanan film şeritlerinde bulunan bu ‘öylesine’ imajlar ironik bir başlıkla, Le Retour à la rasion (Mantığa Dönüş)’u oluşturmuşlar.

Estetik ve kurumsal kalıpların dışına çıkış, yapılan esere karşı umursamaz tavır, değer mekanizmalarına karşı radikal, alternatif sunmaksızın gerçekleşen bu red, yine dadaya dahil edilen fakat Ray’dan ve kimi dadacılardan yeni bir sanat yaratma isteğiniyle farklılaşan Viking Eggeling’de dönüşüme uğrar. Sanatta disiplinlerarası ayrım gözetmeyen evrensel bir dil arayışındaki Eggeling’in, 1924 yapımı Symphonie Diagonale’i görsel bir senfoni olarak tasarlamış olması bu çabasını boşa çıkarmaz . Hareket ve hatların merkezde olduğu; analoji ve kontrast diyalektiğine göre eklemlenen ve değişime uğrayan biçimleri temel alan film, yapısıyla isminden de anlaşılacağı gibi bir senfoniyi örnek alır.

Ve nihayetinde René Clair’den Entr’acte. Dada günlerine dair en önemli hatıralardan biri olan bu film aslında bir bale gösterisinin kahve molası için düşünülmüştü. Fakat yarattığı ses bu ‘kahve molası’nın çok daha ötesine geçti. İnce ve ‘romantik’ olduğu kadar rasyonel de olan kişiliği savaş gerçeğiyle tersyüz olan Rene Clair, bu filmle o güne kadar ‘aşağı sanat’ olarak gördüğü sinemayı, oynamak istediği oyunlara alet etti. Skandal yaratmaktı amacı. Kolay değildi dönem izleyicisi için tersine dönmüş bu dünya. Balerin kıyafetiyle dans eden Picabia (aynı zamanda filmin ‘senaristi’), yer çekimine meydan okuyan Eric Satie ve yine Picabia, hiç görülmedik bir açıdan, tütüsünün altından filme alınan bir balerin, koşarken ağır çekime alınmış kişiler, grotesk bir cenaze töreni. Birbirinden kopuk ama çok ince hatlarla bağlanan imajlar. İmaj potpurisinin arasına balerinin dansının alışılmadık biçimde girmesiyle oluşan bir imaj nakaratı. ‘Saf’ ama ‘tersine’ imajların izleyiciyi gerçektenden de kışkırtan birlikteliği. Dönemin Paris entelektüellerinin bir defilesi niteliğindeki ‘oyuncu kadrosunda’ Francis Picabia, Eric Satie, Man Ray, Marcel Duchamp, Jean Borlin gibi isimler yer alıyor. Absürd, ‘non sense’ öğeler, dönemin umutsuz ruh haline karşı sadece ve manasızca gülme isteği belki de filmin tek anlatmak istediği. Heyecanları yükselten ve her an süprizlerle dolu bu film Arnoux’un dediği gibi, ilk günkü kadar genç ve yeni; her defasında ıslıklama ihtiyacını da beraberinde getiriyor.

Akbank Sanat 16 Ocak gecesi saat 23.30'da, 4.kattaki kafesinde, sinemanın farklı türlerinin ilklerini, ilk heyecanlarını, naifliklerinin yanı sıra kimi zaman taşkınlıklarını, Alper Maral’ın taşkın müziği ve doğaçlamaları eşliğinde gösteriyor.

Auguste ve Louis Lumiére: L'Arrivée d'un train en gare de La Ciotat (1895)

Georges Méliès: Le voyage dans la lune (1902)

Émile Cohl : Fantasmagorie (1908)
Buster Keaton, Edward F. Cline : One week (1920)
Man Ray: Le retour à la raison (1923)
Viking Eggeling: Symphonie Diagonale (1924)
René Clair: Entr'acte (1924)

Geriye Donusu Olmayan Yolculuk Sergisi'nin Ardından

2009-12-05T07:19:00.001-08:00

Mike Nelson ile Röportaj
Olgay Karagoz

Bize Akbank Sanat’ taki “Geriye Dönüşü Olmayan Yolculuk” projesine katılma hikayenizden bahseder misiniz?

Bir sergiye katılım kararını alırken önemli kriterler kabaca şunlardır; birlikte çalışılacak küratörlerin ne kadar iyi olduğu, serginin önermesinin ne olduğu, eğer grup sergisiyse diğer sanatçıların kimler olduğu, ve serginin coğrafyası ve bütün bunların sizin pratiğinize bu zaman noktasında nasıl oturduğu. Uzun zamandır tanıdığım Peter ve Alice ile bir süre önce serginin parçası olmak üzere görüşmüştüm. Bunun iyi bir proje olabileceğini biliyordum. Serginin önermesi, ana fikirden çok sanatçı seçiminin konuyla ilişkisi dolayısıyla ilgimi çekti. – birbirleriyle alakasız sanatçıların çalışma metodlarının 80’lerde fazlaca çalışılmış bir alanın teğetsel okumasını yapmayı ne kadar mümkün kılacağını merak ediyordum. İstanbul şehri ile ilgili ise; buraya gelmek ve burada sergi açmaktan hep mutlu oldum, bu benim için inanılmaz bir teşvik oldu –buradaki son sergimin üzerinden 6 yıl geçti ve İstanbul bu süreden hep hayatımın içinde oldu.

Serginin ana meselesi göç ve göçmenler, sizin göçmenlikle bir ilginiz var mı?

Hayır, benim göçle ilgili kişisel bir tecrübem yok. Bununla birlikte bu topluma özgü normlardan biri olarak yersizlik hissi ve onların çoğunlukla masum halleriyle yüzleşme korkusu 1987’de Türkiye’ye ve Türkiye’nin doğusuna yaptığım gezide benim için çok şekillendirici bir deneyim olmuştu. Bu umarım bana en azından biraz empati kurma olanağı vermiştir.

Sergideki çalışmanızda beton, Osmanlı kerestesi ve bir beton karıştırıcı kullanılmış. Bu malzeme kullanımını Türkiye’nin modernleşmesi ile bağlantılandırabilir miyiz?

Evet, aslında bu basit bir çalışma- hiç yapmadığım bir iş için giriş çalışması. 2003’te bienal için bir iş yapmam teklif edildiğinde ilk planım ahşap bir Osmanlı evini, kayıp Kemalist modernizmi bir parça çarpıtmak için kullanmaktı. Bu iş türlü sebeplerden ötürü hiçbir zaman gerçekleşemedi, bu sefer bu fikre olan tutkumu bir şekilde dışarı çıkarmak için geri döndüm.

Modernizmin ve göç olgusunun Türkiye’de ve dünyada nasıl bir ilişkisi var?

Bu, muhtemelen siyaset tarihçilerinin cevaplaması gereken bir soru. Benim kişisel perspektifime göre Osmanlı İmparatoluğu sonrası yerleştirilen modernite ağırlıklı olarak Atatürk tarafındanempoze edilmiş, yapısal olarak, nüfusu ağırlıkla müslüman olan diğer ülkelerden daha farklı bir pozisyona yerleşmiş. Çoğu Türk’ün göç etme sebebi ekonomik, ve ben pek çoğunun hala ülkelerine aynı sebeplerden ötürü geri dönmeyi planladığını düşünüyorum. –bu belki de Türkiye’nin tarihsel dostu olan Almanya’nın misafir işçi uygulamasından dolayı gerçekleşebilir. Tabii bu kastettiklerim etnik olarak Türk olmayan, imparatorluğun değişim sürecinde ülkelerini terketmiş çoğunlukla Ermeni ve Kürt topluluklar değil, onların öyküsü çok farklı. Öyle gözüküyor ki; modern toplumun inşaası ve gelişme hızı; ki bunlar tepeden inme şekilde gerçekleştirilmiş, 20. yüzyılda beraberinde birçok zorluklar getirmiş, ve Atatürk ve yeni Türk devleti tarihte bunun bir parçası olmuş. Bu sergi için hazırlanan iş, bunlara bağlantılı olarak maddesel simyanın barbarlığını gösteriyor- beton ve demir- fakat geçmiş tarihin imha edilmesinin imkansızlığı, tarihi Osmanlı kerestelerinin ıslak malzemenin üzerine yatırılması ve ardından moderniteye tanık olarak hemen yanında ayakta durması şeklinde açıklanabilir.

Geçmişte geldiğiniz Türkiye ile bugün arasında bir karşılaştırma yapabilir misiniz?

İlk kez geldiğim 1987 senesinde İstanbul büyük, kirli ve Asya’dasınız hissi veren bir şehirdi, Sultanahmet bölgesi tamamen taksiler, dolmuşlar ve otobüslerle tıkalı haldeydi, ve sırtı çantalı bir gezgin olarak etnik, ekonomik ve kültürel olarak çok farklı hissediyordunuz. O zamandan bu zamana garip şekilde hiç değişmemiş olan bir şey tıka basa dolu modern otobüslerin sizi eski topkapı otobüs istasyonundan alması ve şehrin uzak bölgelerine taşıması olmuş. Bir sonraki gelişim 1992’de trafiğe kapatılmış caddeler, tramvaylar ortaya çıkmış, değişim kuşku verici, çünkü gözünüzün önünde gerçekleşmemiş. Bununla birlikte şehir algısı batıya yaklaşmış, bu duygu bir sonraki 2003’te gelişimde daha da yerleşti. Hatıralarımdan geriye kalan kalan şehri aradım – hayatımda şekilllendirici bir etki yapmış olan egzotik asyalı bir şehir arıyordum. 2003’te bienalde çalıştığım Büyük Valide Han’da ki karanlık odamın bugün pantolon ütüleyen bir atölyeye dönüştüğünü gördüm. Hanın büyük bir kısmı bugün boş ve karşısındaki kafe de kapanmış.

Geriye Donusu Olmayan Yolculuk Sergisi'nin Ardından

2009-12-05T07:19:00.000-08:00

Cecil Taylor Etkisi

2009-11-17T00:46:00.001-08:00

Seda OBUZ

Akbank 19. Caz festivalinin 22 ekim Perşembe günkü konuğu caz tarihinin ünlü piyanisti Cecil Taylordı. Festivalin en usta sanatçılarından biri olan, ilk yayınladığı albüm 1956 yılında ki “ Jazz Advance” ile avangart cazın öncüsü haline gelen, 1962’lerin yeni yıldızı, 1980’den 1992 yılları arasında 13 yıl boyunca en iyi piyanist seçilen Cecil Taylor 2009 yılında İstanbul’da free jazz sevenlere inanılmaz bir konser verdi. Hem seksen yaşında, karşınızda inanılmaz enerjili bir sanatçı görmek, hem de caz tarihinde kırılma yaratmış, yeni tarzlar üzerinde yoğunlaşmış bu caz ustasını dinlemek inanılmaz keyifliydi.
Piyanonun zihnimde oluşturduğu narin müzik aleti kavramını yerle bir etmiş olan sanatçı, ilk yavaş dokunuşlarla başlasa da, Cecil Taylor ilerleyen dakikalarda ellerinin hızına hayran kalacağınız kendisiyle beraber sizi de notaların o kalıplardan çıkmış özgür yapısıyla bambaşka yere sürüklüyor. Melodileri anlamaya çalışmak, belli bir düzen içinde gideceğini farz etmeniz yapacağınız bir hatadır onu dinlerken, bilinenin aksine farklı tonlarla sizi zorlayan bir müziktir Cecil Taylor’ın müziği. Zaten kendisi müziğin kalıplar içinde var olmasına, belli akor dizilimlerine öfke duyan bir akımın öncüsü olan sanatçı konserlerine gelirken dinleyicilerden hazırlanarak gelmesini bu nedenle istemiş olabilir.
Free (özgür) cazın öncüsü olduğunu söylediğimiz Cecil Taylor, bu cazın diğer bir öncüsü Ornette Coleman ile caza 1960’larda farklı bir yön vermişlerdir. Free cazın ilk dönemlerinde siyasal nitelikli bir hareket taşıyordu bu akım. O dönemde bu müziği geliştiren yalnızca siyahlardı ve ırkçılık sorunu önemli bir kaygıydı. İlerleyen süreçlerde beyaz-siyah ayrımının verdiği hırs ve öfke yerini müzik anlayışıyla zihinsel ve duygusal yoğun verilere bırakmıştır. Free cazın en önemli özelliği olan doğaçlama yalnızca bir melodik hattı değil müziğin bütününü geliştirecek tarzdadır. O dönemin pek çok sanatçısı enstrümanlardan farklı bir ton elde etmek için çaba vermişler, bu tonu parçalarında kullanmışlardır. Çığlık, inilti sesleri kullanılmış, dinleyiciye kaba ve boğuk gelen tonlar parçaların karakteri haline gelmiştir ve parçalarda bitmemişlik duygusu yaratılmıştır. Böylece o güne değin caz müziğini belirleyen tüm geleneksel ölçütleri (swing, armoni örgüsü vb.) reddeden şiddetli karmakarışık, toplu halde doğaçlamadan başka ilke tanımayan bir müzik ortaya çıktı.
Konserde Cecil Taylor’a eşlik eden Tony Oxley, vurmalı çalgılar konusunda deha kabul edilmesinin nedeni bize yaşattığı müthiş müzik keyfiyle gösterdi. İkilinin arasında ki uyum mükemmeldi, doğaçlama ve kalıpsız müzik tarzına eşlik etmenin zorluğu da düşünülürse Tony Oxley inanılmazdı. İkili İstanbul da caz sevenler için inanılmaz bir konser verdi. Kimileri ayaklanıp gitse de, kimileri konser sonunda ayakta alkışladılar ikiliyi. Alkışlara karşılık altı dakikalık bir müzik ziyafeti ile devam edip, geldikleri mütevazı halleri gibi yine aynı mütevazilikle gittiler. Bu geceden akılda, evinize döndüğünüzde dinleyeceğiniz Cecil Taylor müzikleri ve kendisinin de dediği gibi piyanonun bir vurmalı çalgı olduğu kaldı.

Cecil Taylor Etkisi

2009-11-17T00:46:00.000-08:00

Natalie Clein Performs Program Devoted to Music of Motherlands

2009-11-06T01:53:00.001-08:00

Alexandra Ivanoff

Young British cellist Natalie Clein made her fourth appearance in Istanbul 29 Eylül, this time at Akbank Sanat, with a program that, in my opinion, was a breath of fresh air. Thank you Natalie: no Brahms, no Mozart, no Beethoven. Based on the frequency of those three composers programmed around town in general, I say: enough of these guys! To my delight (and to the full audience at Akbank as well), Natalie played the music of Zoltan Kodaly, Dvorak, and Chopin, whose only instrumental pieces, aside from his volumes of piano works, were for the cello.

Her program, with British pianist John Lenehan, bore the theme of composers who exhibited the love of their motherland through their music's use of folk material and sounds of nature. The program was Dvorak's "Waldesruhe", Kodaly's formidable Solo Cello Sonata, and Chopin's Cello Sonata and Polonaise, a delightful little dance piece where the cello was used both melodically and as an orchestral bass line with pizzicato (plucked strings). The entrée of the evening's meal was the unaccompanied Cello Sonata by Kodaly, which made use of scordatura, or re-tuning of one or more of the strings. In this case, it was tuning the G string so there was an interval of a minor sixth between it and the D string. This made for a more exotic sound and different chordal possibilities. The piece was full of flights of fancy and fantasy, often brooding then angry, pensive then energetic, and often quite naked. At certain points I longed for piano accompaniment for support when the connective fibers seemed to lose their way. Natalie's execution of this challenging piece and obvious affection for it indicates where I think her heart is: an interpreter of modern music. While others revel in its discordance, she knows how to make Brahms out of it.

Her approach to the sentimental Dvorak employed a featherweight touch and a delicacy throughout—almost too much. The dry acoustics of Akbank don't help an artist project soft and subtle tones, unfortunately. But Dvorak's typical use of folkloric themes in this little meditational ode to the Bohemian forest were a joy to hear. The melancholy Chopin scores were written one year before he died, at the age of 38, and portend to a large extend the future use of the cello as a deeply romantic solo instrument. However, because it's Chopin, "it's really a piano concerto with cello accompaniment," as Natalie announced from the stage. Indeed it was. The piano part, skillfully performed by John Lenehan, used all the familiar virtuoso stylings we're used to hearing in Chopin's multitudinous Scherzos, Waltes, and Etudes. However, the cello's part alternated between moments of aggressive energy and those of long, lyric and melancholic melody, especially in the emotional Largo movement. The couple sitting next to me clasped hands in this lovely romantic mood.

Their encore was Pablo Casals' "Songs of the Birds", a piece that the composer had travelled with all his career, Natalie explained. it was her arrangement, with minimal amounts of piano, and "peeping added by me". A perfect and sweet ending to the theme of what all these composers found in nature, in their homelands.

Natalie Clein Performs Program Devoted to Music of Motherlands

2009-11-06T01:53:00.000-08:00

“Seylerin Sekli”

2009-11-05T00:26:00.001-08:00

Ayşe İpek ŞENTÜRK

“Sanat adına ne kadar ileriye gidilebilir?” mantığı ile üniversiteli bir gence tıpkı bir heykel hamuru gibi şekil verilerek değişimine şahit olduğumuz Şeylerin Şekli; başından itibaren seyirciyi de içine katan interaktif bir oyun.

Oyun; bir sanat müzesinde sansüre karşı olan ve eylemini gerçekleştirmek isteyen genç bir heykeltıraşın; kendine güvensiz, takıntılı ve içe kapanık olan müze görevlisi ile tartışması üzerine başlıyor, iş ve aşkın birbirine karıştığı bir yolda ilerliyor.

Zaman zaman bizi içine dahil eden oyun; dört arkadaşın günlük hayatları akışında ilerlerken aslında aşkla kamufle edilmiş, keski darbelerine maruz kalan gencin hem fiziksel hem de ruhsal açıdan şekil değiştirmesini bize gayet doğal bir süreçmiş gibi sunuyor.

“"Sanat yapın, tamam, ama asıl dünyayı değiştirmeye çalışın". Böyle demişti sanat hocam. Ben de o günden beri neyi değiştirebilirim diye düşündüm, ve buldum...“ diyen heykeltıraş bitirme tezi için bir insana şekil vererek sanatın sınırlarını zorlar. Bu zorlayış sırasında aşkla karşılaşması belki onun önceden planlamadığı bir durumdur fakat aşık olmasına rağmen tezinden vazgeçmeyen, onu sunmaktan çekinmeyen üstelik sevdiğini kaybetmeyi göze alan bu genç kız sanatı her şeyin bir basamak üstünde tutar. Oysa şekillendirildiğinden habersiz genç çocuk; aşkı uğruna en yakın dostlarını bile feda eder.

Beyoğlu Akbank Sanat'ta sahnelenen oyun izleyiciye; 3 katın da dahil edildiği, değişik sergileme tekniklerinin kullanıldığı, interaktif ve canlı bir performans sunuyor. Açık bir tiyatro örneği teşkil eden oyunun kırılma noktalarında izleyicilerin hep beraber katlar arasında dolaşımı ile farklı mekan ve sahnelerle karşılaşmasını sağlıyor. Örneğin; heykeltıraşın bitirme tezini sergilediği alanda müzik sesinin bizi uyarması ile arkamızı döndüğümüzde birden kendimizi bir çiftin düğününün içinde buluyoruz. Oyuncuların izleyici ile doğrudan iletişime geçmesi ve aralarında yer alması ise; izleyicilerin oyuna dahil olmasını ve sürekli dikkatlerinin canlı tutulmasını sağlıyor. Mesela; oyun sonunda hep beraber genç çiftin düğününe konuk oluyoruz ve elleriyle sundukları içkileri yudumlarken sanki bir yakınımızın düğününe gelmişçesine kendimizi olayın içerisinde hissediyoruz.

Genç oyuncu kadrosuyla dikkat çeken, yeni nesil tiyatro örneği olarak verebileceğimiz “Şeylerin Şekli” günlük hayat ve sanatı iç içe sokup bize tüm gerçekçiliği ile izletirken bir yandan da güldüren, zaman zaman şaşırtan ve ilgimizin sürekli dorukta olmasını sağlayan, dikkat çekici ve mutlaka görülmesi gereken bir yapıt.

“Seylerin Sekli”

2009-11-05T00:26:00.000-08:00

Richard Bona Konseri'nin Ardından

2009-11-04T01:01:00.001-08:00

Barış Bilgen

24 Ekim’de Cemal Reşit Rey Konser Salonu dünyaca ünlü bas sanatçısı Richard Bona ve ekibini ağırladı. Akbank 19. Caz Festivali kapsamında gerçekleşen konser festivalin en çok ilgi gören etkinliklerinden biriydi. Richard Bona’nın bas ve vokalde olduğu kadroda kendisine klavyede Etienne Stadwijk, gitarda Jean Christophe Maillard, davulda Obed Calvaire, trompette Mike Rodriguez, ve trombonda Marshall Gilkes eşlik etti.
Konser beklediğimin aksine oldukça yavaş bir açılışla başladı. Ancak ilk şarkının ortasındaki yükselişle konser boyunca ortaya koyacakları performansın ilk sinyallerini vermiş oldular. Bona’yı bas gitarını çalıp, aynı anda vokal yaparken izlemek gerçekten büyüleyiciydi. Ritim ve melodiyi ustalıkla buluşturduğu bu enstrümana hükmederken bir yandan da kimi zaman huzur veren, kimi zaman da insanı anlattığı öykünün içine çeken vokalin sadece albüm kayıtlarına has olmadığını görmüş olduk. Ayrıca yaptığı doğaçlama vokalle, çaldığı notalara eşlik etmesi de görülmeye değerdi. Tarzı 1987’de aramızdan ayrılan ABD’li basçı Jaco Pastorius’u andıran Kamerun kökenli sanatçı (her ne kadar kendisi Eskişehir’de doğup Ankara’da büyüdüğünü söyleyip seyirciyi kahkahaya boğsa da) basını perküsif bir şekilde çalarak şarkılardaki groove’un temel ayağını oluşturdu. Zaten Jaco Pastorius’un bir şarkısını kendi yorumuyla çalması Jaco’ya yapılan bir saygı duruşu niteliğindeydi. Konser boyunca slap, pop ve fingering tekniklerini ustaca kullanan Bona kendini ön plana çıkarmamak için özel bir çaba gösteriyor gibiydi. Alanında usta bir müzisyeni izlemek dışında yanındakilerle bu kadar paslaşarak çalması konseri özel kılan bir başka bir faktördü. Ayrıca slap tekniğiyle attığı solo enstrüman hakimiyetini kanıtlar nitelikteydi.Bona’nın dışında grubun diğer elemanları da birbiriyle oldukça uyumluydu. Enstrümanlar birçok şarkının sonuna doğru yer alan yükselişlerde birbirlerini tamamladılar. Özellikle Calvaire ve Bona’nın uyumu görülmeye değerdi. Zilleri ustalıkla kullanan Calvaire’in şarkı içine yerleştirdiği davul solosu şarkının gidişatı içinde hiç sırıtmadı. Fransız gitarist Maillard, konserin genelinde diğer enstrümanlara eşlik edip ön plana fazla çıkmadı. Ancak elektrogitarıyla attığı solo seyirciden büyük alkış topladı. Bona’ nın dansıyla eşlik edip seyirciyi eğlendirdiği sırada çaldığı flamenko parçayı dinlemesi gerçekten keyifliydi. Stadwijk ise klavyesiyle çaldığı hareketli melodiler ile müziklerine bir başka renk kattı. ‘Üsküdar’a gider iken’ i çalmaya başlamasıyla seyirciyi güldürmesi konserin bir başka güzel anıydı. Nefesli çalgılarda zaman zaman Rodriguez trompetiyle adeta soru sorarken Gilkes trombonuyla ona cevap veriyordu. Konser boyunca bu diyalogda roller birçok kez değişti.
Konserin en ilginç kısımlarından biri Bona’nın vokal profesörü yardımıyla sesini kaydedip tek kişilik bir orkestra yaratmasıydı. Bu sırada seyirciden de ritim tutmasını isteyerek sıcak bir diyalog oluşturmayı başardı. Tüm salonun onun isteğiyle ‘Hmm’ sesi çıkarması ve ‘O Sen Sen Sen’ şarkısının nakaratına eşlik etmesi Bona’nın seyirciye ne derece ulaştığını kanıtladı. Konser bittiğinde ise dinleyiciler bisten sonra bile ayakta alkışlamaya devam etti. Kısaca 24 Ekim’de Cemal Reşit Rey Konser Salonu sadece dünyaca ünlü bir müzisyeni değil; aynı zamanda çok samimi ve mütevazi bir insanı ağırlamış oldu.

Richard Bona Konseri'nin Ardından

2009-11-04T01:01:00.000-08:00

Akbank 19. Caz Festivali'nden 4 Konser

2009-10-26T07:16:00.001-07:00

Yazı: Fatih Yiğit
Fotoğraflar: Burcu Orhon

Akbank 19. Caz Festivali'nin açılış konseri Yunanlı piyanist Vassilis Tsabropoulos’un Ayairini' de ki muhteşem müzik ziyafetiyle başladı. Konser başlangıcından sonuna kadar çok samimi ve içtendi. Vassilis kasik müzik bilgisini Akdeniz sıcaklığı ile Caz’ın geniş armonikası içerisinde ele alarak seyirciyi hafızalardan kolay kolay silinmiyecek bir gece yaşattı. Bir izleyici olarak konseri izlerken İstanbul gibi metropol bir kentin getirmiş olduğu kargaşa ve stres’den uzaklaşıp Vassilis’in piyanosundan dökülen melodilerle müziğin huzurunu yaşadım.

Kuzey cazının en önemli elektro caz gitaristi büyük usta Terje Rypdal 16 Ekim Cuma akşamı, izleyicileri müziğin uçlarında elektro gitarıyla derin bir yolculuğa çıkardı. Sağlık problemlerinden dolayı konser boyunca birkaç aksilik yaşasa da ustalığını kullanarak seyirciye fark ettirmeden konsere devam edebildi. Konser boyunca belki de elektro gitardan daha önce hiç duymadığım sesleri duydum. Usta solo atarken bazen David Gilmour solo atarmış gibi hissettim kendimi. Bir bakıma Rock müziğinin kuzeyin soğukluğunda yoğrulup cazın içinde ince ince işlenmesini keyif alarak izleme olağnana sahip oldum.

23 Ekim Cuma günü izleyen herkes gibi bende Joe Lovano ve ekibinden oldukça memnun ayrıldım. Gerek Joe Lovano’nun gerek gruptaki diğer müzisyenlerin ayrı ayrı viritöüzlükleri konsere ayrı bir hava kattı. Joe lovano seyirciyle kurduğu sıcak temasta herkesi çok mutlu etti. Her şarkıda ayrı bir heyacan ayrı bir keyif duydum. Bascı Esperanza Spalding konser boyunca yaptığı doğaçlamalarla şimdiden gelecekte caz müziği için vazgeçilmecek bir sanatçı olduğunu kanıtladı. İki davulcu Francisco Mela ve Otis Brown konser boyunca yaptıkları solo ve ataklarla davulun caz müziği içerisindeki önemini bir kez daha anlamamıza neden oldular. Konser boyunca belki de en sesiz kalan enstürüman piyano gibi gözükse de piyanist James Weidman yerinde göstermiş olduğu küçük sololarla yüreğimize işlemeyi başardı. Joe Laovano ve ekibi konser sonunda ayakta alkışlandı, bis parçasınıysa John Coltrane’den seçmesi izleyici için büyük bir jest oldu. Akbank 19. Caz Festivalinin bu konseri izlediğim bunca konser içinde özel bir yere sahip oldu.

Akbank19. Caz festivalinin en renkli konuklarından bir tanesi de doğunun incisi Niyaz grubuydu. Yalnız bir eleştiriyi hemen söylemem gerekir ki, konser mekanı Ghetto, Niyaz grubuna yakışmamıştı. Hint ve Arap ezgilerini elektironik müzikle harmanlayıp üzerine Azam Ali’nin büyelici sesi o mistik ortamı konserin her anında yaşatmaları ayrı bir keyif oldu. Grupdaki sanatçıların alçak gönüllülüğü Azam Ali’nin seyirciyle kurduğu iletişim yaşanmaya değerdi. Sonuçta müzik dili, dini ırkı ne olursa olsun insanların bir araya gelip kaynaşmalarını sağlayan önemli bir etken olduğunu bir kez daha gösterdi. Konser sırasında şöyle bir etrafıma baktım ve gerçekten her ülkeden her kesimden insanlar fark ettim. Hepsi de halinden memnun müziğin rahatlatıcı melodilerine kendilerini bırakmışlar tüm karmaşıklıklardan uzaklaşıp rahatlamışlardı...

Akbank 19. Caz festivalinde emeği geçen tüm görevli arkadaşlara bizlere müziğin değişik renklerini sundukları için yürekten teşekkür ederim. Başarılarının her daim sürmesini dilerim nice festivallere dileğiyle...

Akbank 19. Caz Festivali'nden 4 Konser

2009-10-26T07:16:00.000-07:00

Piyanosunda Zamansız ve Mekansız Öyküler Anlatan Bir Piyanist: Vassilis Tsabropoulos

2009-10-26T06:50:00.001-07:00

Sami Kısaoğlu

Geride bıraktığımız son yedi yılda olduğu üzere bu yılda festival açılış mekanı olarak Aya İrini Müzesi’ni kendisine mekan seçen Akbank Caz Festivali belki de tarihinde ilk kez bu mekanın aurasıyla müziği böylesine güzel bir şekilde örtüşen bir sanatçı ile başlıyor festivale. Aynı zamanda Akbank 19. Caz Festivalinin en renkli bölümlerinden birini oluşturan dünyanın dört bir yanından dünyanın cazı konserleri serisinin bu seneki ilk performansı olan açılış konserinin konuğu Ege denizinin hemen öte yakasından olan bir isim. Sözünü ettiğimiz isim Bizans ilahilerini yorumlamış olduğu Akroasis (2003) albümü ile dünya çapında ses getiren melodi sihirbazı Yunanlı piyanist Vassilis Tsabropoulos’dan başkası değil.

Vassilis Tsabropoulos’un ülkemizde tanınması her ne kadar ECM için kaydetmiş olduğu albümlerle olsada uluslararası arenadaki ilk çıkışını klasik müzik piyanisti olarak yapmıştı. Özellikle geç ondozuncu yüzyıl ve erken yirminci yüzyıl Rus repertuarı bestecileri olan Rachmaninov, Prokoviev ve Scriabin repertuarında usta bir piyanist olan Tsabropoulos bugün tüm dünyada çift yönlü bir piyanist olarak tanınıyor. Bir tarafta asıl ününü borçlu olduğu ve kendisini tüm dünyaya tanıtan ECM kayıtlarındaki renk cambazı besteci – piyanist diğer tarafta ise Mozart’dan Bach’a Beethoven’dan Rachmaninov’a konçertolar, sonatlar seslendiren bir piyanist. Biz 15 Ekim Perşembe akşamı İstanbul’da bu piyanistlerden ikincisini izliyor olacağız.

Caz piyanisti Chick Corea’nın da teşvikiyle kendine özgü bir doğaçlama dili geliştiren sanatçı bir yandan özünü kaybetmeden geleneksel folklörüne ve kültürel köklerine sadık kalmayı başaran bir piyanist portresi çizerken bir yandan da doğaçlamanın sınırlarında dolaşan bir piyanist olmayı başarır. Tsabropoulos’un müziğini birkaç cümle ile tanımlayacak olursak, sözünü etmemiz gereken en temel üç özellik güçlü bir lirizm duygusu, her notanın altında kendini görünür kılan gizemli sesler sarmalı ve birbirini tekrar eden inanılmaz melodik pasajlardır. Tsabropoulos’un müziği büyük ölçüde zamansız ve coğrafyasız bir müziktir. Tam olarak hangi zaman ve hangi coğrafyaya ait olduğu öngörülemeyen hüzünlü bir müzik.

Sanatçıyı daha yakından tanımak için kompozitör kimliğine ek olarak 2000’den günümüze ECM için kaydetmiş olduğu 6 albüme kısaca değinmek yararlı olur. Başlangıçta da belirtiğimiz gibi Akroasis albümü Tsabropoulos’un kariyerinde büyük ölçüde bir dönüm noktasıdır. Bizans ilahilerini kendine özgü doğaçlama diliyle yeniden yaratmış olduğu çalışma o dönemin en önemli müzikal keşiflerinden biri olarak değerlendirilir. The Independent’dan Andrew Clarke albümü “Gözalıcı ve gizemli, tıpkı eski zamanlardan kalma parıldayan mozaikler gibi” yorumu ile selamlarken albüm zamanla dünya çapında kendi türünde çok satan bir çalışmaya dönüşür.

Tsabropoulos solo çalışmaları Akroasis ve The Promise’in (2009) yanısıra kontrabas ustası Arild Andersen ve Amerikalı çok yönlü perküsyonist John Marshall ile birlikte kaydettikleri Achirana (2000) ve The Triangle (2004) albümleri de onun ne kadar usta bir piyanist olduğunun kanıtı gibidir. Özellikle Achirana albümündeki minimal ve duygusal müzikalitesiyle müzikte notalardan, teknik cambazlıklardan ve türlü ses oyunlarından daha önemli olan bir şey varsa o da müziktir mesajını veren sanatçı bu kayıdıyla da son derece olumlu eleştiriler almıştı. Tsabropoulos’un Alman çellist Anja Lechner ile birlikte kaydetmiş oldukları Chants, Hymns and Dances (2004) ve Melos (2008) isimli çalışmalarda müzikal anlamda çok farklı bir kimyanın ürünüdür. İki klasik müzik kökenli müzisyenin farklı sulara yelken açtıkları çalışmalar olarak da dikkat çeken albümler Tsabropoulos’un bir besteci olarak öne çıktığı albümler olmanın yanısıra 1980’lerde Keith Jarret’ında eserlerini yorumlamış olduğu Ermeni filozof – besteci G. I. Gurdjieff’in müziğini keşfettikleri çalışmalar olarak dikkat çeker…

Edebiyatçılar arasında dillere pelesenk olmuş bir söz vardır: “iyi öykücü, akıp giden zamanın ritmine onu durdurmadan kalemini uydurandır” diye. İşte bu sözden hareketle diyebiliriz ki Tsabropoulos’da usta bir öykücüdür. Ama onun öyküleri yazıya dair değil sese ve notalara dairdir. Piyanosuyla bir anda Bizans’dan Anadolu’ya oradan da cazın karmaşık armonilerine uzanı verir. Tüm bunları yaparken dinleyeni yüzyılllar öncesinin melodilerinde bir gezintiye çıkaran Tsabropoulos tıpkı usta bir öykücü misali piyanosunda kurduğu her cümlenin, her anın hakkını verir. Tsabropoulos müziğinde çaldığı notalar kadar çalmadığı notalarda anlam kazanır.

Piyanosunda Zamansız ve Mekansız Öyküler Anlatan Bir Piyanist: Vassilis Tsabropoulos

2009-10-26T06:50:00.000-07:00